විජය කොරයා
ඡායාරූප ගෞරවය: Delboy59 (Wikimedia Commons) · CC0 1.0
Broadcaster

විජය කොරයා

1964 දී රෝගාතුර වූ සගයෙකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් ගුවන්විදුලියට පිවිස, දශක හයක් පුරා මයික්‍රෆෝනය ඉදිරියේ රැඳෙමින්, පසුව ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරයට පත් වූ මෙන්ම ඉංග්‍රීසි සේවය හරහා සිංහල පොප් සංගීත කණ්ඩායම් කරළියට ගෙන ඒමට මඟපෑදූ විශිෂ්ට නිවේදකයා.

උපත
28 January 1943
යුගය
1960s-2020s

ඇමරිකානු ජාතික නිවේදකයා රෝගාතුරව සිටි බැවින් Kiddies' Corner (ළමා තීරය) වැඩසටහන ඉදිරිපත් කිරීමට කිසිවෙකු හෝ අවශ්‍ය විය. ඒ 1964 වසරයි; මැදිරිය වූයේ රේඩියෝ සිලෝන් (ලංකා ගුවන්විදුලි සේවයේ) වෙළඳ සේවයයි. එදින අහම්බෙන් මෙන් එම ගොඩනැගිල්ලෙහි රැඳී සිටි තරුණයාට විකාශන ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ කිසිදු පූර්ව අත්දැකීමක් නොතිබිණි. ගල්කිස්ස සාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය නිමා කර සිටි හෙතෙම ගණකාධිකාරීවරයෙකු වීමේ අපේක්ෂාවෙන් පසුවූවෙකි. ඒ වන විටත් එම ගුවන්විදුලි නාලිකාවේ ප්‍රවීණ හඬක් බවට පත්ව සිටි ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරු වර්නන් කොරයා (Vernon Corea), මැදිරියට ගොස් පිටපත කියවන ලෙස ඔහුට පැවසීය.

ඔහු එය ඉදිරිපත් කළේය. ඉන් වසර හැටකට පසුව ද හෙතෙම මයික්‍රෆෝනය ඉදිරියේ රැඳී සිටි අතර, සිංහල පොප් සංගීත ඉතිහාසයෙන් සැලකිය යුතු පරිච්ඡේදයක් ගොඩනැගුණේ ඔහුගේ දෑත් මැදිහත්වීමෙනි.

ආදේශකයෙකු ලෙස පැමිණ රැඳී සිටි හඬ

විජය කොරයා 1943 ජනවාරි 28 වන දින කොළඹදී උපත ලැබුවේ සමාජයීය හා දේශපාලනික වශයෙන් දීර්ඝ ඉතිහාසයක් හිමි හලාවත ප්‍රකට පෙළපතකය. සන්ඩේ ටයිම්ස් (Sunday Times) පුවත්පත ඔහුගේ සම්පූර්ණ නාමය ජවහර්ලාල් විජය ශ්‍රී කුමාරදාස් කොරයා (Jawaharlal Vijaya Srikumaradas Corea) ලෙස දක්වයි. ශ්‍රී ලංකාවේ හෝමියෝපති වෛද්‍ය ක්‍රමයේ පුරෝගාමියෙකු ලෙස සැලකෙන වෛද්‍ය සී. වී. එස්. කොරයා (Dr C. V. S. Corea) ඔහුගේ පියා වූ අතර, මව ඇමිබෙල් කොරයා (Amybelle Corea) වූවාය. ඔහුගේ පියපස මුත්තණුවන් වූයේ ලංකා නිදහස් සටනේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ක්‍රියාකාරිකයෙකු වූ වික්ටර් කොරයාය (Victor Corea).

1964 දී හෙතෙම වෙළඳ සේවයට එක්වූයේ සහන නිවේදකයෙකු (relief announcer) ලෙස හෙවත් සම්පූර්ණයෙන්ම අහම්බයකිනි; එහෙත් ශ්‍රාවක ප්‍රජාව ඔහුට ඉන් නික්ම යන්නට ඉඩ නොදුන් බැවින් ඔහු එහි දිගටම රැඳී සිටියේය. 1960 දශකයේ මැද භාගය වන විට රේඩියෝ සිලෝන් යනු හුදු දේශීය ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් පමණක් නොවේ — එහි සම්ප්‍රේෂණ තරංග මුළු ඉන්දීය උපමහාද්වීපය පුරාම විහිදී ගිය අතර, එහි නිවේදක නිවේදිකාවන්ට දකුණු ආසියාව පුරා හිමිව තිබුණේ සිනමා තාරකාවන්ට සමාන ජනප්‍රියත්වයකි. කොරයා විසින් මෙහෙයවන ලද Morning Show, Saturday Star, Lanka's Talent in Focus වැනි වැඩසටහන් ශ්‍රාවකයන් අනිවාර්යයෙන්ම සවන්දිය යුතු විශේෂාංග බවට පත් විය. එකල පාසල් සිසුන් සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් ඔහුගේ වැඩසටහනේ අවසානය අතපසු කර නොගැනීම සඳහා හිතාමතාම පන්තිවලට ප්‍රමාද වී පැමිණි ආකාරය පිළිබඳ මතකයන් ශ්‍රී ලාංකේය ලේඛනවල නිතර සඳහන් වේ.

1970 දශකයේ මැද භාගයේදී ඩේලි මිරර් (Daily Mirror) පුවත්පත විසින් පවත්වන ලද පාඨක ඡන්ද විමසීමෙන් වඩාත්ම ජනප්‍රිය නිවේදකයා (DJ) ලෙස ඔහු තේරී පත් වූ අතර, සතියකට අනුග්‍රාහක වැඩසටහන් දහසයක් මෙහෙයවීමේ වාර්තාවක් ද ශ්‍රී ලාංකේය වාර්තාවල ඔහු සතු බව කියැවේ. කෙසේ වෙතත් මෙම සංඛ්‍යාලේඛනය ගුවන්විදුලි සටහන් පොත්වලින් (station logs) ලබාගත්තකට වඩා ප්‍රචාරක හා උපහාර ලේඛනවලින් උපුටා ගත්තක් බැවින්, එය තහවුරු කළ නිශ්චිත කරුණකට වඩා ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රකාශනයක් ලෙස සැලකීම වඩාත් උචිතය.

ඉංග්‍රීසි සේවය සහ සිංහල සංගීත කණ්ඩායම්

ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ සිංහල සංගීතයට වඩාත්ම වැදගත් වූ පරිච්ඡේදය වඩාත් චමත්කාරජනක එකක් නොවන අතර, එය ආයතනික වශයෙන් පැවති පටු ප්‍රතිපත්තියක් මත ගොඩනැගුණකි.

1960 ගණන්වලදී ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ සිංහල සේවය විසින් සිංහල කණ්ඩායම් ගීත සඳහා — එනම් ගිටාර් කණ්ඩායම්, සුසංයෝග ගායන කණ්ඩායම් සහ ඩ්‍රම්ස් කට්ටල ඇතුළත් ඕනෑම සංගීතයකට — වෙන් කර තිබුණේ සතියකට විනාඩි පහළොවක තරම් ඉතා සුළු කාලයක් බව පැවසේ. ගුවන්විදුලි බලධාරීන් මෙම නව ආරේ සංගීතය "තුප්පහි සංගීතය" ලෙස හෙළා දකිමින් එය ගුවන්විදුලියෙන් ඈත් කර තැබූහ. මෙම බාධකය මඟහැරීමට මඟ පෑදුණේ වක්‍ර මාර්ගයකිනි; එනම් කොරයා පවුලට සැලකිය යුතු පිළිගැනීමක් තිබූ ඉංග්‍රීසි සේවය හරහාය. ශ්‍රී සංගබෝ කොරයා (Sri Sangabo Corea) මූන්ස්ටෝන්ස් (Moonstones) කණ්ඩායම කළමනාකරණය කළ අතර, වර්නන් සහ විජය කොරයා ඔවුන්ව වෙළඳ සේවයේ Saturday Star වැඩසටහනට ඇතුළත් කළහ. ඒ අනුව සිංහල භාෂක සංගීත කණ්ඩායමක් රට හමුවට මුලින්ම පිවිසියේ ඉංග්‍රීසි භාෂිත ගුවන් කාලය ඔස්සේය — මෙය එකල සිංහල විකාශන කාලය පාලනය කළ බලධාරීන්ගේ ස්වභාවය මැනවින් කියාපාන සුවිශේෂී උඩුයටිකුරු වීමකි.

එම මාර්ගය ඔස්සේ කරළියට පැමිණි බව පවසන සංගීත ශිල්පීන්ගේ ලැයිස්තුව දිගු මෙන්ම පැහැදිලිය. ගිටාර් කණ්ඩායම් කෙරෙහි පනවා තිබූ වාරණය බිඳ දැමීමට විජය කොරයාගේ මැදිහත්වීම අවශ්‍ය වූ බව ඇනස්ලි මාලේවන පවසා ඇත. මූන්ස්ටෝන්ස් කණ්ඩායමේ මුල්ම ජනප්‍රිය ගීතය වූ මන්ගෝ කළු නැන්දේ සහ ලා සිලෝනියන්ස් (La Ceylonians) කණ්ඩායමේ ධීවර ගීතය වූ හෝයියා හෝයියා ගීතය ජනගත වූයේ ද එම විවර වීමෙනි. ධර්මරත්න බ්‍රදර්ස් (Dharmaratne Brothers) කණ්ඩායම තමන්ට අනුග්‍රාහක වැඩසටහන් ඔස්සේ ගුවන් කාලය ලබාදීම පිළිබඳ ගෞරවය ඔහුට පුද කරති. ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ උපහාසයට ලක්වූ අවස්ථාවල පවා නොසැලී ඉදිරියට යන ලෙස තමන්ව ධෛර්යමත් කළ පුද්ගලයන් දෙදෙනා ලෙස ලා බම්බාස් (La Bambas) කණ්ඩායම නම් කරන්නේ විජය සහ වර්නන් දෙපළයි. ශ්‍රී ලාංකේය පුවත්පත් වාර්තාවලට අනුව ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, ඉන්ද්‍රාණි පෙරේරා සහ Three Sisters, පෝල් ප්‍රනාන්දු, Mendis Foursome, ලා සිලෝනියන්ස්, Super Pink 'N' Purple සහ ලූක් හෙන්රිකස් (Luke Henricus) ද මේ අතරට එක් වෙති. විකිපීඩියාව සහ ශ්‍රී ලාංකේය පුවත්පත් වාර්තා එකතුව පෙන්වා දෙන්නේ ඔහු විසින් රේඩියෝ සිලෝන් පටිගත කිරීමේ මැදිරියට හඳුන්වා දුන් සමස්ත පොප් සංගීතඥයන් සංඛ්‍යාව සියයකටත් අධික වන බවයි.

ඔහු ජෙරල්ඩ් වික්‍රමසූරියගේ සූරිය රෙකෝඩ්ස් (Sooriya Records) වෙනුවෙන් සිංහල වෙළඳ සේවය ඔස්සේ විකාශය වූ Sooriya Show වැඩසටහන මෙහෙයවනු ලැබුවේ ද ඔහු විසිනි. එම සබඳතාව පිළිබඳ වික්‍රමසූරිය දැක්වූ අදහස ඉතා ඍජු විය: "විජය නොසිටින්නට සූරිය ලේබලයක් නොතිබෙන්නට ඉඩ තිබිණි." දශක ගණනාවකට පසු ඔහුගේ මුණුපුරා විසින් කොළඹ ඉදිකරන ලද 'ද සූරිය විලේජ්' (The Sooriya Village) සංස්කෘතික පරිශ්‍රයේ පෙරහුරු මැදිරිය නම් කර ඇත්තේ ද විජය කොරයාගේ නමිනි.

මහනුවර සාදයකදී සිදුවූ හමුවීම

ඔහු සංගීත ක්ෂේත්‍රය වෙනුවෙන් ඉටු කළ කාර්යභාරයට වඩාත්ම පැහැදිලි නිදසුන වාර්තා වන්නේ 1969 වසරෙනි; එය ඉතිහාසයට එක්වූයේ එම අත්දැකීමට මුහුණ දුන් පුද්ගලයා විසින්ම එය විස්තර කර තිබීම හේතුවෙනි.

කොරයා රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් සහ නැටුම් සාදයක් මෙහෙයවීම සඳහා මහනුවරට ගියේය. එහි සංගීතය සැපයූයේ ෆෝචූන්ස් (The Fortunes) නම් ප්‍රාදේශීය කණ්ඩායමකි. එහිදී ඔහුගේ විශේෂ අවධානයට ලක්වූයේ කිසිදු ගායනයකින් තොරව සැක්සෆෝන් ද්විත්වයකින් එකවර වාදනය වූ මධුර තනුවකි. ඉන් එක් සැක්සෆෝනයක් වාදනය කරනු ලැබුවේ ස්ටැන්ලි පීරිස් නම් තරුණ නාවික සංඥා නිලධාරියා විසිනි. මහනුවරට පමණක් සීමා නොවී කොළඹට පැමිණෙන ලෙස ඔහුට උපදෙස් දුන් කොරයා, නැවත පැමිණ ජෙරල්ඩ් වික්‍රමසූරියව ඒ සඳහා පෙළඹවීය. සිංහල පොප් ගීත වාර්තාගත ලෙස අලෙවි වෙමින් පැවති එම යුගයේදී හුදු වාද්‍ය භාණ්ඩ තනු පටිගත කිරීමට වික්‍රමසූරිය තුළ කිසිදු කැමැත්තක් නොතිබිණි.

පීරිස්ගේ වචනවලින්ම පවසතොත්: "විජය කියන්නේ කළ නොහැක්කක් වුවත් ඒත්තු ගැන්වීමට සමත් වූ පුද්ගලයෙක්... අවසානයේදී, විජය නිසාම පමණක්, කොල්ලුපිටියේ සී වීව් ඇවනිව්හි පිහිටි ජෙරල්ඩ්ගේ නිවසේදී එක් උදෑසනක මට සහ මගේ 'ද ෆෝචූන්ස්' කණ්ඩායමට 'පරීක්ෂණයක්' (test) සඳහා අවස්ථාව දීමට ඔහු එකඟ වුණා. නමුත් මේ ස්ටැන්ලි කියන තරුණයාගේ දක්ෂතාව ඔප්පු කිරීම සඳහා විජය ද එහි සිටිය යුතු බව ජෙරල්ඩ්ට අවශ්‍ය වුණා. මමත් මගේ කොල්ලො ටිකත් වාදනය පටන් ගත්තා; විජය කොරයා තම මාපටැඟිල්ල ඔසවා අනුමැතිය පළ කළ අතර, ස්ටැන්ලිටත් ඔහුගේ කණ්ඩායමටත් අනාගතයක් ඇති බව තහවුරු කරමින් ජෙරල්ඩ් සිනහවකින් ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වුවා."

ඉන්පසු ස්ටැන්ලි පීරිස් දශක හතරක් පුරා සංගීත නිර්මාණකරණයේ නිරත විය. විජය කොරයා නොවන්නට ස්ටැන්ලි පීරිස් කෙනෙකු බිහි නොවනු ඇතැයි හෙතෙම වරකට වඩා ප්‍රකාශ කර තිබේ.

රූපවාහිනිය සහ රාජ්‍ය උත්සව

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රූපවාහිනී නිවේදකයා වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ද විජය කොරයාටය. 1976 ජූලි මාසයේදී පස්වන නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව කොළඹදී පැවැත්වුණු අතර, බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ (BMICH) පැවති එහි සමාරම්භක උළෙල මෙරට ප්‍රථම රූපවාහිනී විකාශනය ලෙස ඉදිරිපත් කෙරිණි. යුගෝස්ලාවියානු ගුවන්විදුලි හා රූපවාහිනී සේවය හා එක්ව නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම වැඩසටහන 1976 ජූලි 31 වන දින සජීවීව විදෙස් රටවලට ද විකාශය කෙරුණු අතර, එහි වේදිකාව මත සිටි නිවේදකයා වූයේ කොරයාය.

රාජ්‍ය මට්ටමේ නිල ඇරයුම් ඔහු වෙත දිගින් දිගටම ගලා ආවේය. එම සමුළුවේදීම මෙරටට පැමිණි රාජ්‍ය නායකයන් උදෙසා පැවති රාජ්‍ය භෝජන සංග්‍රහයේ ප්‍රධාන නිවේදකයා (master of ceremonies) ලෙස සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක අග්‍රාමාත්‍යවරිය තෝරාගත්තේ ඔහුය; වසර හතරකට පසු දෙවන එලිසබෙත් රැජින සහ පිලිප් කුමරු උදෙසා පැවති රාජ්‍ය භෝජන සංග්‍රහයේදී ද ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විසින් එම කාර්යය පවරන ලද්දේ ඔහුටය. 1979 දී එයාර් සිලෝන් ගුවන් සේවය 'එයාර් ලංකා' බවට පත්වූ විට, යුරෝපයේ සහ අග්නිදිග ආසියාවේ ප්‍රචාරය වූ "taste of paradise" ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයේ පසුබිම් හඬ වූයේ ද ඔහුගේ හඬයි.

පරිපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ඉහළට ගමන් කළ හෙතෙම ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරයට පත් වූ අතර, ඒ සමඟම ජාතික රූපවාහිනී සංස්ථාවේ සහ ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස ද කටයුතු කළේය. එම පත්වීම සිදුවූ කාලය පිළිබඳ මූලාශ්‍ර අතර පරස්පරතා පවතී: සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පත එම පත්වීම 1991 දී සිදුවූ බව දක්වන අතර, පැරණි විකිපීඩියා සටහනක එය 1980 ගණන්වල ලෙසත්, සිංහල විකිපීඩියා ලිපියෙහි එය 1990 ගණන්වල ලෙසත් සඳහන් වේ.

මයික්‍රෆෝනයක් සමඟ ගත වූ වසර හැටක්

ඔහු වෙත හිමිවූ උපහාර හා සම්මාන අඛණ්ඩව පැවතිණි. ඔහුගේ හතළිස් වසරක මාධ්‍ය මෙහෙවර සැමරීම වෙනුවෙන් 2005 අගෝස්තු මස BMICH පරිශ්‍රයේදී Grand Salute to Vijaya Corea ප්‍රසංගය පැවැත්වුණු අතර, ඊට සහභාගී වීම සඳහා ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා ලන්ඩනයේ සිටත් ඇල්ස්ටන් කොච් (Alston Koch) ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිටත් පැමිණියහ; කොරයා ප්‍රසිද්ධියේ සහයෝගය දැක්වූ සමාජ මෙහෙවරක් වූ එක්සත් රාජධානියේ ඕටිසම් පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ ව්‍යාපාරය (Autism Awareness Campaign) වෙනුවෙන් ජීවිතයේ එක්වරක් පමණක් පිදුම් ලබන සම්මානයක් (Lifetime Achievement Award) ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා විසින් එහිදී ඔහුට පිරිනමන ලදී. 2007 සැප්තැම්බර් මස මෙල්බර්න් නුවර වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකේය සංගීතඥයන්ගේ උපහාරයට හෙතෙම පාත්‍ර විය. 2007 වසරේ පැවති ප්‍රථම ජාතික මාධ්‍ය සම්මාන උළෙලේදී අග්‍රාමාත්‍ය රත්නසිරි වික්‍රමනායක අතින් රන් සම්මානයක් ද, 2018 ජනවාරි මස රාජ්‍ය ජීවිත කාලීන සම්මානයක් ද ඔහුට හිමි විය. 2024 අගෝස්තු මස ඔහුගේ නමින් සමරු මුද්දරයක් නිකුත් කෙරුණු අතර, සාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් සංවිධානය කරන ලද දෙවන Grand Salute ප්‍රසංගය මඟින් ඔහුගේ අඛණ්ඩ හැට වසරක විකාශන සේවාව ඇගයීමට ලක් කෙරිණි; එහිදී ජිප්සීස් (Gypsies) කණ්ඩායමේ පියල් පෙරේරා, ලා බම්බාස් කණ්ඩායමේ ප්‍රියා පීරිස්, ඉන්ද්‍රාණි පෙරේරා, ඇනස්ලි මාලේවන සහ මරියසෙල් ගුණතිලක යන ශිල්පීහු ඒ වෙනුවෙන්ම ලියැවුණු උපහාර ගීතයක් ගායනා කළහ. එම වසරේදීම Life Away From The Stage and Microphone නමින් ඔහුගේ ස්වයං චරිතාපදානය ද ප්‍රකාශයට පත් විය.

මූලාශ්‍ර පිළිබඳ වදනක්: විජය කොරයා තවමත් ජීවතුන් අතර සිටින අතර, මෙම ලිපිය හිතාමතාම ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ සමාජයීය හා වෘත්තීය මෙහෙවරට පමණක් සීමා වී ඇත. ප්‍රචාරක ස්වරූපයේ අන්තර්ගතයක් සහිත යැයි නම් කෙරුණු ඔහුගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ලිපිය 2025 දී පේළි කිහිපයකට සීමා කෙරිණි; වඩාත් විස්තරාත්මක සිංහල විකිපීඩියා ලිපිය පැරණි ඉංග්‍රීසි සංස්කරණයේ පරිවර්තනයක් වන බැවින් එහි ද එම දුෂ්කරතාවම පවතී. සතියකට වැඩසටහන් දහසයක් මෙහෙයවීම හෝ සියයකට අධික සංගීතඥයන් පිරිසක් හඳුන්වා දීම වැනි උපහාර ලිපිවල පමණක් සඳහන් වන කරුණු මෙහි දක්වා ඇත්තේ තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශයන් ලෙසය. කෙසේ වෙතත්, 1960 සහ 1970 දශකවල ශ්‍රී ලාංකේය සංගීතඥයන් විශාල පිරිසක් තමන්ට ගුවන්විදුලියෙන් ශ්‍රාවකයන් හමුවට යාමට හැකි වූයේ ඔහු නිසා බව තම වචනයෙන්ම ප්‍රකාශ කර තිබීම, කිසිදු සැකයකින් තොරව ලිඛිතව තහවුරු වී ඇති ප්‍රබලතම සාක්ෂියයි.

මූලාශ්‍ර