2010 ජනවාරි මාසයේදී, පනස් හත් හැවිරිදි වියෙහි පසු වූ එක්තරා ගායන ශිල්පියෙක් සිය පරම්පරාවේ ශ්රී ලාංකේය කලාකරුවන් අතුරින් කිසිවකුත් පාහේ නොකළ දෙයක් කළේය: එනම්, තමාගේම වාදක මණ්ඩලයක් හා තමාගේම වැඩසටහන් පෙළගැස්මක් සහිතව හුදෙකලාව වේදිකාවට පිවිස, එම ප්රසංගය මාරම්බරී නමින් නම් කිරීමයි. එය අත්හදා බැලීමක් ලෙස ඇරඹුණකි. එහෙත් වසර දහයකට පසු පැවති එහි දසවන සංවත්සර ප්රසංගය බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාව (BMICH) පිරී ඉතිරී යන තරමට සාර්ථක වූ අතර, ඒ වන විට ඉතාලියේ පමණක් දහතුන් වතාවක්ද, කැනඩාව, ලන්ඩනය, ප්රංශය, ඕස්ට්රේලියාව, නවසීලන්තය, ඩුබායි සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවලද එම ප්රසංගය වේදිකාගත කර තිබිණි. තවද 2017 නොවැම්බර් මාසයේදී මහරගම අපේක්ෂා පිළිකා රෝහලේදී ද වරක් එය පවත්වන ලදී.
ජයකොඩි ආරච්චිගේ දොන් එඩ්වඩ් තිමෝති ජයකොඩි 1952 අප්රේල් 6 වන දින කෑගල්ල ආසන්නයේ හෙට්ටිමුල්ලේදී උපත ලැබුවේ දොන් රෆායෙල් ජයකොඩි සහ වික්ටෝරියා ජයකොඩි යුවළගේ දරුවන් හයදෙනාගෙන් බාලයා වශයෙනි. ප්රසිද්ධියේ ඔහුගේ පළමු ගායනය සිදු වූයේ බණ්ඩාරනායක කනිෂ්ඨ විද්යාලයේ දේවස්ථාන ගායක කණ්ඩායමෙනි. අනතුරුව කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්යාලයේදී එච්. සමරපාල නම් ගුරුභවතා යටතේ සංගීතය හැදෑරූ හෙතෙම, 1968 සිට මැලිබන් ගුවන් තොටිල්ල ඇතුළු එවකට මෙරට පැවති එකම ආධුනික ගායක තේරීමේ මාධ්යය වූ ගුවන්විදුලි තරඟ සඳහා සහභාගී විය.
ක්ෂේත්රයට පිවිසීම
1976 දී රජයේ සංගීත විද්යාලයට (වර්තමානයේ සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්යාලය) ඇතුළත් වූ ඔහු, එම වසරේදීම පිබිදෙන ගායක පරපුර ගුවන්විදුලි වැඩසටහනට ගායනයෙන් එක්වෙමින් එහි අවසන් මහා තරගයේ දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගත්තේය. දෙවැන්නා වීමම ඔහුගේ ඉදිරි මාවත විවර කිරීමට ප්රමාණවත් විය.
ඔහුගේ පළමු නිල ගීත පටිගත කිරීම 1977 දී ගුවන්විදුලි සංගීත නාට්යයක් සඳහා සිදු විය. ඒ ප්රේමකුමාර ජයවර්ධනගේ පද රචනයෙන් සහ රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ සංගීත නිර්මාණයෙන් හැඩවුණු කරදිය ගැඹරේ ගීතයයි. පසුකාලීනව ජයකොඩියන්ගේ වඩාත්ම ජනප්රිය ගීත බොහෝමයක සංගීත නිර්මාතෘවරයා බවට පත්වූයේ රෝහණ වීරසිංහයන්ය. එම සුවිශේෂී හඬෙහි වූ සැහැල්ලු, ආයාසයකින් තොර, මදක් බිඳෙනසුලු ස්වභාවයත්, රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ මධුර තනු නිර්මාණ රටාවත් එක්තැන් වීම 1980 දශකයේ සිංහල ගුවන්විදුලියේ පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි සුවිශේෂී ලකුණක් බවට පත්විය.
ගීතාවලිය
ඒ ගීතාවලිය දීර්ඝ මෙන්ම විශ්මයජනක ලෙස විවිධාංගීකරණය වූවකි. බොහෝ දෙනෙකුගේ මුවගට මුලින්ම නැගෙන ආදර ගීතය වන, සෝමරත්න දිසානායකයන්ගේ පදවලට රෝහණ වීරසිංහයන් සංගීතවත් කළ, උරේෂා රවිහාරි සමඟ යුග ගායනයක් ලෙස ගැයෙන පුර සඳ හැඩයි මසකට වරයි ගීතය ඉන් එකකි. අමරසේන කංකානම්ගේ පද රචනය කළ, යළිත් රෝහණ වීරසිංහයන්ගේ සංගීතයෙන් සැරසුණු නිල් නුවන් පෙඟෙන ගීතයද, ප්රේමකීර්ති ද අල්විස්ගේ පද රචනයක් වූ බැරි බර හින්දයි දරුවන් දුන්නේ ගීතයද ඒ අතර වෙයි. මව්වරුන්ගේ දිනයේදී නිරතුරුව ශ්රවණය වන දස මසක් කුසයේ දරා මෙන්ම, කුමාරදාස සපුතන්ත්රිගේ පද රචනා වූ අකුරු මැකී නෑ සහ මාලතී වසන්තේ ගීත ද ඒ අතර ප්රමුඛ වේ.
එමෙන්ම, සුනිල් ආරියරත්නයන්ගේ පද රචනයට එඩ්වඩ් ජයකොඩියන් විසින්ම තනු නිර්මාණය කළ යාළු යාළු ගීතය සහ පූජ්ය රඹුක්කන සිද්ධාර්ථ හිමියන් රචනා කළ, ගීතයක ස්වරූපයෙන් ඉදිරිපත් කෙරුණු ධර්ම දේශනාවක් බඳු වූ බණ කියන රටක් බණ අහන රටක් ගීතය ද ඒ අතර කැපී පෙනෙයි. බෝ සෙවණක් සේ සහ බකිණි ගහේ බකිණි මලින් වැනි ගීත අයත් වන්නේද එම භක්ති ප්රණාම හා ගැමි පරිසරය පාදක කරගත් ගීත ධාරාවටමය.
ළමා ගීත සහ රාජ්ය සේවය
ඔහුගේ කලා ජීවිතයේ අවම අවධානයක් යොමු වූ අංශය, සමහර විටෙක වැඩිම පිරිසක් අතරට ළඟා වූ අංශය විය හැකිය. එනම්, පන්ති කාමර හා පාසල් ප්රසංග වේදිකා තුළ අදටත් රැව්දෙන ළමා ගීතාවලියක් ජයකොඩියන් විසින් නිර්මාණය කොට ගායනා කරනු ලැබීමයි. කොප්පර කොප්පර, කටු අකුලේ, රජ්ජුරුවෝ උදයි, සුළඟක් වී, චක්ගුඩු ගුඩු වැනි ගීත ඊට නිදසුන්ය. 1980 දශකයේ නිකුත් වූ සීතල පිනිමත සහ කැරකෙන රෝදේ යන කැසට් පට මෙන්ම සමනලයා මල හා ළමයා වැනි නිර්මාණ ද ඒ අතර වැදගත් තැනක් ගනී.
ඔහු මේ සියල්ල සිදු කළේ රජයේ රැකියාවක නිරත වෙමින් සිටියදීමය. කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයේ සංගීත ගුරුවරයකු ලෙස පත්වීම් ලැබූ ඔහු, පසුව කැලණිය ගුරුකුල විද්යාලයට මාරු වූ අතර, 1986 දී අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ සංගීත අංශයේ කාර්ය මණ්ඩල අධ්යාපන නිලධාරියකු (Staff Education Officer) ලෙස උසස්වීම් ලැබීය. 1992 දී හෙතෙම ලක්නව්හි භාත්ඛණ්ඩේ සංගීත අධ්යාපන ආයතනයෙන් ශාස්ත්රපති උපාධිය ලබාගත්තේය — එය සිංහල සරල ගී නිර්මාණකරුවන්ගේ පෙර පරපුර හැඩගැස්වූ උතුරු ඉන්දීය ශාස්ත්රීය සම්ප්රදායම වේ. ශ්රී ලාංකික ලේඛකයන් ඔහුගේ නමට එක් කරන විශාරද ගෞරව නාමය ලැබෙන්නේද එම සම්ප්රදායෙනි.
සංගීත අධ්යක්ෂණය, රංගනය සහ පවුලේ කලා සබඳතාව
ජයකොඩියන් සිංහල චිත්රපට සහ ටෙලිනාට්ය රැසක සංගීත අධ්යක්ෂණය කර ඇත — එම සංඛ්යාව සිය ගණනක් වන බව කියැවෙන නමුදු නිශ්චිත නාමාවලියකින් සනාථ කළ නොහැක — තවද ගායක ගායිකාවන් පනහකට වැඩි පිරිසකට තනු නිර්මාණය කරදීමේ ගෞරවයද සිංහල පුවත්පත් මගින් ඔහුට හිමි කර දී තිබේ. 1979 සහ 1980 වසරවලදී නිධානය සහ අපරාධය සහ දඬුවම යන වේදිකා නාට්ය සඳහා හොඳම සංගීත අධ්යක්ෂණයට හිමි සම්මාන දිනාගත් ඔහු, 1987 දී ගෙදර බුදුන් අම්මා චිත්රපටය වෙනුවෙන් හොඳම ගායකයාට හිමි ස්වර්ණ සංඛ සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. 2019 දී සබරගමුව විශ්වවිද්යාලය මගින් ඔහු වෙත ජීවිතයේ එක්වරක් පමණක් පිදෙන ජීවිතාන්ත සම්මානයක් (Lifetime Achievement Award) පිරිනමන ලදී.
1975 දී ස්පාටකස් නාට්යයෙන් ඇරඹි වේදිකා නාට්ය දාහතක පමණ ඔහු රංගනයෙන්ද දායක වූ අතර, ගුත්තිල සංගීතමය චිත්රපටයේ ප්රධාන චරිතයද නිරූපණය කළේය. තවද සිය ප්රෞඪ ජීවිතයේ වැඩි කාලයක් ඔහු ගත කළේ ප්රවීණ ගායිකා චරිතා ප්රියදර්ශනී පීරිස් සමඟිනි. 1991 ජනවාරි 17 වන දින ඇය සමඟ විවාහ වූ ජයකොඩියන්, ඇය සමඟ එක්ව දෙස් විදෙස් ප්රසංග චාරිකාවල නිරත වූ අතර 2010 දී ඔවුන් දෙපළ වසන්තයේ අග නමින් යුරෝපය පුරා ප්රසංග මාලාවක්ද පැවැත්වූහ.
ඔහුගේ ජීවන ගමන්මගේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය හුදු තාරකා ගුණය නොවේ. එය ගුරු වෘත්තිය අත්නොහළ, හතළිස් වියෙහිදී උපාධියක් ලබාගත්, ළමුන් වෙනුවෙන්, විහාරස්ථාන වෙනුවෙන් මෙන්ම සිනමාව වෙනුවෙන් ගී ගැයූ, අනතුරුව මැදිවියේ අගභාගයේදී තනිවම පැය තුනක් වේදිකාව රඳවා තබාගත හැකිදැයි උරගා බැලීමට තීරණය කළ සැබෑ ශිල්පියකුගේ ජීවිත කතාවයි. මාරම්බරී ඊට නිසි පිළිතුර ලබා දුන්නේය.