පාසල් අධ්යාපනය නිමා කළ එක්තරා තරුණයෙක් කොළඹ සාන්ත ජෝසප් විද්යාලයේ සිට සිය උපන්ගම වූ රත්නපුරයට පැමිණියේ ඉදිරිය පිළිබඳව කිසිදු ස්ථිර තීරණයකින් තොරව ය. පවුලේ හිතවතකු වූ ප්රේමසිංහ මාරඹේට සිතුණේ, නගරයේ ගීත ලියමින් ගිටාරය වයන තවත් තරුණයකු මෙම තරුණයාට මුණගැස්විය යුතු බවයි. ඒ ගිටාර් වාදකයා ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන ය; ගායකයා ඇනස්ලි මාලේවන ය. ඉන්පසු එළැඹි දශකය පුරා මේ දෙදෙනා එක්ව කළ කාර්යභාරය වූයේ, ශ්රී ලාංකිකයන්ට සැබවින්ම තැටියක් මිල දී ගෙන රසවිඳිය හැකි මට්ටමේ සජීවී සිංහල පොප් සංගීත කලාවක් මෙරට බිහි කිරීමයි.
තරුණයන් දෙදෙනා සහ පටිගත කිරීමේ අවස්ථාවක්
එම හමුවීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස බිහි වූ සංගීත කණ්ඩායමට නම තැබුවේ ප්රචාරණ ක්ෂේත්රයේ ප්රකට චරිතයක් වූ ශ්රී සංගබෝ කෝරයා විසිනි. ඔවුන්ගේ වාදනය හා ගායනය ඇසූ ඔහු එම කණ්ඩායම මූන්ස්ටෝන්ස් (The Moonstones) ලෙස නම් කළේය. ක්ලැරන්ස් ගීත රචනා කරමින් සංගීතය මෙහෙයවූ අතර ඇනස්ලි ගායනයෙන් එක් විය.
මෙම සිදුවීම සිදු වූ වකවානුව පිළිබඳ විවිධ මූලාශ්රවල සටහන් වන්නේ එකිනෙකට පරස්පර තොරතුරු ය; එහි සැඟවිය යුතු කරුණක් ද නැත. ඉංග්රීසි විකිපීඩියාවේ ඒ සඳහා 1966 වසර දක්වා ඇති අතර, තවත් වාර්තාවල 1964 හෝ 1965 වසර සඳහන් වේ. ඇනස්ලිගේම ප්රකාශවල දැක්වෙන්නේ එය 1965 දී සිදු වූ බවයි. 2016 වසරේ පැවති ඔහුගේ පනස් වසරක සංගීත දිවි සැමරුම් ප්රසංගය පිළිබඳ පෙරවදනක් සපයමින් 'සන්ඩේ ටයිම්ස්' (Sunday Times) පුවත්පත වාර්තා කළේ ඔහුගේ සංගීත චාරිකාව 1966 දී රත්නපුරයෙන් ඇරඹි බවයි. ඒ අනුව, සිය පනස් වසරක සංගීත දිවිය 2014 වෙනුවට 2016 අගෝස්තුවේදී සැමරීමට ඔහු තීරණය කළේ එබැවිනි.
ඔවුන්ට පෙරළිකාර අවස්ථාවක් උදා වූයේ ගුවන්විදුලිය හරහා සහ එක්තරා උදාර ත්යාගශීලී ක්රියාවකිනි. කෝරයා පවුලේ සාමාජිකයන් වූ ප්රවීණ නිවේදක වර්නන් කෝරයා සහ ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරු විජය කෝරයා විසින් වෙළෙඳ සේවයේ Saturday Star (සැටඩේ ස්ටාර්) වැඩසටහනට මූන්ස්ටෝන්ස් කණ්ඩායම එක් කරගන්නා ලදී. ඒ අනුව ඔවුන්ගේ සංගීතය ලංකා ගුවන්විදුලි සේවයේ සිංහල සේවයට පෙර ප්රචාරය වූයේ ඉංග්රීසි සේවයෙනි; සිංහල ගීත ගයන කණ්ඩායමක් සම්බන්ධයෙන් එය සාමාන්ය සම්ප්රදායට හාත්පසින්ම වෙනස් වූවක් විය. ඔවුන්ගේ ප්රථම අතිශය ජනප්රිය ගීතය වූ මැන්ගෝ නැන්දා (සිංහල ගී පද දත්ත සමුදායන්හි බොහෝවිට මන්ගෝ කළු නැන්දේ ලෙස සඳහන් වන) ගීතය පටිගත කිරීමට අවස්ථාව නොමිලේ හිමි වූයේ වෙනත් කණ්ඩායම් නායකයකු පිලිප්ස් (Philips) ශබ්දාගාරයේ තමන් වෙන් කරගෙන තිබූ කාල වේලාව මේ ආධුනික තරුණයන් වෙනුවෙන් පරිත්යාග කිරීම නිසා ය. ඒ කණ්ඩායම් නායකයා වූයේ 'ලා සිලෝනියන්ස්' (La Ceylonians) කණ්ඩායමේ නොයෙල් රණසිංහ ය. මෙම කතාව නැවත කියැවෙන බොහෝ තැන්වල නොයෙල් රණසිංහ වෙනුවට 'ලොස් කැබලෙරොස්' (Los Caballeros) කණ්ඩායම මෙහෙයවූ, 1968 දී අභාවප්රාප්ත වූ නෙවිල් ප්රනාන්දුගේ නම වැරදියට සඳහන් වේ; මේ දෙදෙනා වෙනස් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු වන අතර එම පැටලැවිල්ල මුද්රිත මාධ්යවල ද කිහිපවරක්ම පළ වී තිබේ.
1968 දී නිකුත් වූ එම ඊපී (EP) තැටියට මැන්ගෝ නැන්දා ගීතයට අමතරව රුවන් පුරය, සුදු මැණිකේ සහ මුහුදු රැල්ල යන ගීත ඇතුළත් විය. එහි පිටපත් පන්දහසක් පමණ අලෙවි විය. සිංහල කණ්ඩායම් සංගීතය යනු තවමත් නිසි ප්රභේදයක් ලෙසවත් පිළිගෙන නොතිබූ වෙළෙඳපොළක, එය අනාගත පෙරළියක සංකේතයක් බඳු විය.
කවුරුත් දන්නා ගීත
ඉන්පසු බිහි වූයේ කිසිදු මතක් කරදීමකින් තොරව අදටත් යම් වයසක ඕනෑම ශ්රී ලාංකිකයකුට එක එල්ලේ ගායනා කළ හැකි අමරණීය ගීත පෙළකි. ඒවායින් බහුතරයක් ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන විසින් රචනා කර සංගීතවත් කරන ලද අතර, ඇනස්ලි මාලේවනගේ සැහැල්ලු, ආයාසයකින් තොර සහ මඳ සිනහවක් මුසු ටෙනර් (tenor) හඬින් ගැයී ආවේය: මාමේ අපෙ කළු මාමේ, රෝස මලේ නටුවෙ කටු, ගොයම් කපනවා මැණිකේ, පවුරු වළල්ලක් බැඳලා, කියන්න සුළඟේ ඒ අතරින් ප්රධාන වේ.
පසුකාලීනව 'සුපර් ගෝල්ඩන් චයිම්ස්' කණ්ඩායම සමඟින් උඩරට නිළිය, වන බඹරෝ, සිහින පැතුම් විමනේ සහ සතුට සැනසුම ළඟ රන්දා වැනි ගීත බිහි විය. ඒ අතරින් වඩාත්ම චිරස්ථායී නිර්මාණයක් වූයේ මා ඇති දැඩි කළ පියාණෙනි ගීතයයි. 1969 දී මූන්ස්ටෝන්ස් කණ්ඩායමට එක්ව දිල්හානි ගීතයෙන් පෙරමුණට පැමිණි ඉන්ද්රාණි පෙරේරා සමඟ ද ඔහු යුගල ගායනයෙන් හා සමූහ ගායනයෙන් එක් විය.
කණ්ඩායම් තුනක්, නියම අනුපිළිවෙළින්
මෙම කණ්ඩායම්වල පෙළපත හා විකාශනය නිරන්තරයෙන්ම වරදවා විස්තර කෙරෙන බැවින්, එය නිවැරදිව පැහැදිලි කර තැබීම වටී.
මූන්ස්ටෝන්ස් (Moonstones) කණ්ඩායම බිඳී ගියේ 1969 හෝ 1970 දී ය (මූලාශ්රවල මේ වසර දෙකම සඳහන් වේ). ඉන්පසු ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, බේස් ගිටාර් වාදක චානක පෙරේරා සහ ඩ්රම්ස් වාදක විජිත් පීරිස් මොරටුවේදී ප්රසංගයක් පැවැත්වූයේ "Breakaways from the Moonstones" (මූන්ස්ටෝන්ස් වෙතින් වෙන්වූවන්) යන නමිනි. 'සූරිය' (Sooriya) ලේබලයේ ජෙරල්ඩ් වික්රමසූරිය විසින් මෙම නව කණ්ඩායමට ගෝල්ඩන් චයිම්ස් (Golden Chimes) යන නම තබන ලදී. ඩික්සන් ගුණරත්න ප්රධාන ගිටාර් වාදනයෙන් ඊට එක් විය. ලංකිකා පෙරේරා කණ්ඩායමට එක්ව ඔවුන්ගේ ප්රථම ඊපී තැටිය වූ කිමද නාවේ ගීතය ගායනා කළ අතර, ඉන් නොබෝ කලකට පසු අනිල් භාරතී ද ඊට එක් විය. ඇනස්ලි මාලේවන මෙම කණ්ඩායමේ සාමාජිකයකු නොවීය. එය ආරම්භ වූ වසර ලෙස දැක්වෙන්නේ 1970 හෝ 1971 යි.
ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන සහ ඩික්සන් ගුණරත්න ඉන් ඉවත්ව සුපර් ගෝල්ඩන් චයිම්ස් (Super Golden Chimes) කණ්ඩායම පිහිටුවා ගත්තේ 1972 හෝ 1973 දී වන අතර, ඇනස්ලි සිය පැරණි සහෘදයා සමඟ නැවත අත්වැල් බැඳගත්තේ ඉන් පසුවය. ගෝල්ඩන් චයිම්ස් කණ්ඩායම මෙහිදී අහෝසි වී ගියේ නැත; චානක පෙරේරා විසින් එම කණ්ඩායම ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, එය අදටත් "ලංකිකා ඇන්ඩ් ද ගෝල්ඩන් චයිම්ස්" (Lankika & the Golden Chimes) නමින් ප්රසංග වේදිකාවේ රැඳී සිටියි. මූන්ස්ටෝන්ස් කණ්ඩායමෙන් පසු කෙළින්ම සුපර් ගෝල්ඩන් චයිම්ස් බිහි වූ බව කියන ඕනෑම විස්තරයකින් මැද තිබූ එක් ප්රධාන කණ්ඩායමක් අතහැරී තිබේ.
මෙම පැටලැවිල්ල ඇතිවීම තේරුම් ගත හැක්කකි; මන්දයත් 2016 අගෝස්තු 6 වන දින බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාවේදී (BMICH) පැවති සිය පනස් වන සංවත්සර ප්රසංගයේදී ඇනස්ලි විසින් මෙම කණ්ඩායම් තුනම සිය ගමන්මගේ කොටස් ලෙස දක්වමින්, ඒවායේ මුල් සාමාජිකයන් සියල්ල එකම වේදිකාවකට කැඳවූ බැවිනි — මූන්ස්ටෝන්ස් වෙතින් ඉන්ද්රාණි පෙරේරා ද, ගෝල්ඩන් චයිම්ස් වෙතින් ලංකිකා සහ චානක පෙරේරා ද, සුපර් ගෝල්ඩන් චයිම්ස් වෙතින් ඩික්සන් ගුණරත්න, රුක්ෂාන් පෙරේරා, පෝල් පෙරේරා සහ සුනිල් මාලවණ ද ඊට එක්ව සිටියහ.
නික්මයාම සහ නැවත පැමිණීම
1970 දශකය පුරා සිංහල හා ඉංග්රීසි ගුවන්විදුලි සේවාවන් දෙකෙහිම ජනප්රිය ගීත දර්ශකවල ඉහළින්ම වැජඹෙමින් සුපර් ගෝල්ඩන් චයිම්ස් කණ්ඩායම අතිමහත් ආධිපත්යයක් පැතිරවීය. එහෙත් අනතුරුව ඇනස්ලි සංගීතයෙන් මඳකට ඈත් විය. 1977 දී පෞද්ගලික සමාගමක රැකියාවකට එක්වෙමින් ඔහු කණ්ඩායමෙන් ඉවත් වූ අතර, 1978 දී විවාහ දිවියට එළැඹෙමින් සංගීත ක්ෂේත්රයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම සමුගන්නා බව නිවේදනය කළේය. ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන සිය තනි ගමන ආරම්භ කළේය.
එහෙත් එම සමුගැනීම දිගුකල් පැවතියේ නැත. 1988 දී තනි ගායන ශිල්පියකු ලෙස නැවතත් ගීත පටිගත කිරීම අරඹමින් කරළියට පැමිණි ඔහු, 2000 දශකයේදී Annesley & the Super Chimes නමින් තමන්ගේම කණ්ඩායමක් පිහිටුවා ගත්තේය. එතැන් පටන් ප්රජා ගායනා (sing-alongs), "Stars of the '70s" (හැත්තෑවේ දශකයේ තරු) ප්රසංග සහ පුණ්යාධාර ප්රසංග ඔස්සේ ඔහු අඛණ්ඩව කාර්යබහුල විය. 1984 දී එම්. එච්. ගෆූර්ගේ ශිරාණි චිත්රපටය හරහා ඔහු සිනමා පසුබිම් ගායනයට ද එක් විය. බීබීසී ලන්ඩන් ගුවන්විදුලියේ London Sounds Eastern වැඩසටහන මෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ ඕස්ට්රේලියාවේ ප්රජා ගුවන්විදුලි නාලිකා ඔස්සේ ඔහුගේ හඬ විදෙස්ගත ශ්රී ලාංකිකයන් අතරට ද ගලා ගියේය. 2025 වසරේදී සිය පැරණි සහෘදයාගේ ජීවිත කතාව රැගත් Rhythm of the Guitar: Clarence චිත්රපටයේ ඇනස්ලි මාලේවනගේ චරිතය සාරංග දිසාසේකර විසින් රඟදක්වන ලදී.
මේ අතර ප්රකාශන හිමිකම් පිළිබඳ නීතිමය ආරවුලක් ද ඇති විය. ක්ලැරන්ස්ගේ ඇතැම් ගීත ගායනා කිරීම ඇනස්ලිට තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා 2009 දී ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධනයන්ගේ බිරිඳ සහ දියණිය අධිකරණය හමුවට ගියහ. දශක ගණනාවකට පෙර 'සූරිය' ලේබලය සමඟ අත්සන් කර තිබූ ගිවිසුම් පදනම් කරගනිමින් විභාග වූ මෙම නඩුවේ තීන්දුව ප්රකාශයට පත් වූයේ ඇනස්ලි මාලේවනට පක්ෂව ය. එය ඔවුන්ගේ සුහද සහෘදත්වයට එක් වූ ශෝකජනක සිදුවීමක් වූ අතරම, 1970 ගණන්වල සිංහල සංගීත කර්මාන්තය තුළ බුද්ධිමය හිමිකම් නිසි ලෙස නිරාකරණය කර නොතිබූ ආකාරය කියාපාන සාක්ෂියක් ද විය.
මීට අමතරව තවත් එක් කතාවක් විමර්ශනාත්මකව සැලකිය යුතු වේ: 1970 ගණන්වල දේශපාලන හේතු මත ගුවන්විදුලියෙන් තහනම් කරන ලදැයි කියැවෙන ගීත අතරට ඇනස්ලිගේ කාගෙද ගොන් වස්සා ගීතය ද විනෝදාස්වාද වෙබ් අඩවි නිතරම ඇතුළත් කරයි. එහෙත් එම ප්රකාශය සනාථ කෙරෙන කිසිදු ගුවන්විදුලි වාර්තාවක්, ගැසට් නිවේදනයක් හෝ එකල පළ වූ මාධ්ය වාර්තාවක් හමු වී නොමැති අතර, ජාතික ගුවන්විදුලිය මඟින් තහනම් කරන ලද නිල ලේඛනගත ගීත ලැයිස්තුවක් ද මෙතෙක් හමු වී නැත. එවැනි නිල සාක්ෂියක් ලැබෙන තුරු එම ප්රකාශය ඉතිහාසයට වඩා ජනප්රවාදයක් ලෙස සැලකීම සාධාරණ ය.
සිංහල පොප් කුමරු
මෙම විරුදාවලිය ඔහුට නිරතුරුව බැඳී පැවතුණේ එය ඔහුගේ හඬට මැනවින් ගැළපුණු බැවිනි. ඇනස්ලි මාලේවන කිසිදා ශාස්ත්රීය සංගීතය ප්රගුණ කළ ගායකයකු සේ නොහැඟුණු අතර ඔහු එවැන්නකට උත්සාහ කළේද නැත; ඔහු ක්ලැරන්ස්ගේ තනුවලට පණ දුන්නේ ප්රීතිමත් සාමාන්ය මිනිසෙකු ගැයිය හැකි අතිශය නිරවුල් හා සරල ආකාරයෙනි. ගිටාර් කණ්ඩායම් සංගීතයක් පිටරටින් ගෙන්වූ ආගන්තුක දෙයක් නොව සිංහල ශ්රාවකයන්ටම අයිති සැබෑ සංගීතයක් ලෙස දැනෙන්නට වූයේ හරියටම එම සරල සුගම බව නිසා ය. රත්නපුරයෙන් ඇරඹි ඒ ගමනට වසර හැටක් සපිරෙද්දීත්, ඔහු තවමත් වේදිකාව මත හිඳිමින් එම කාර්යයම නොනවත්වා ඉටු කරමින් සිටියි.