2021 මැයි 22 වන දින — එනම් ශ්රී ලංකාවේ ජනරජ දිනයේදීම, කිසිවෙකුටත් කොහේවත් යා නොහැකිව මුළු ලොවම වසංගතයකට මැදිව තිබූ සමයක — යූටියුබ් (YouTube) ඔස්සේ එක්තරා ප්රතිනිර්මාණ ගීතයක් (cover version) මුදාහැරිණි. මිනිත්තු දෙකයි තත්පර හතළිස් හතක ධාවන කාලයකින් යුක්ත වූ එය සිංහල බසින් පටිගත කර තිබූ අතර, කොළඹ කුඩා මැදිරියක සිටි නිෂ්පාදකයෙකු විසින් එය නිර්මාණය කර තිබුණේ ඊට මාස දහඅටකට පෙර ගණකාධිකරණ වෘත්තිය අත්හළ තරුණ ගායිකාවක සමඟිනි. සිව් මසක් ගතවන්නටත් මත්තෙන් මැණිකේ මගේ හිතේ ගීතය යූටියුබ් ඔස්සේ නැරඹුම් වාර මිලියන සියය පසුකර තිබූ අතර, අමිතාබ් බච්චන් පවා ඊට නර්තනයේ යෙදුණි. භාෂා දොළහකට අධික සංඛ්යාවකින් හඬකැවුණු එය, එක්සත් රාජධානියේ නිල ශ්රේණිගත කිරීම් සමාගමේ (UK Official Charts Company) ආසියානු සංගීත දර්ශකයේ (Asian Music Chart) අටවැනි ස්ථානයටද පත්විය. මීට පෙර කිසිදු සිංහල ගීතයක් එතරම් දුරක් ගමන් කර නොතිබිණි.
එම හඬෙහි හිමිකාරිය වූයේ සරලව "යොහානි" ලෙස වේදිකාවට පිවිසි යොහානි දිලෝකා ද සිල්වා ය. ඇය තම පරම්පරාවේ ගෝලීය වශයෙන් වඩාත්ම කතාබහට ලක්වූ ශ්රී ලාංකේය සංගීත ශිල්පිනිය වන නමුත්, ඇය එම ජයග්රහණය කරා ළඟා වූ ආකාරය පිළිබඳව සමාජයේ නිතර කියැවෙන කතාව එක්තරා වැදගත් කාරණයක් සම්බන්ධයෙන් මුළුමනින්ම සාවද්ය ය.
ගීතයට පෙර අතීතය
යොහානි 1993 ජූලි 30 වැනි දින කොළඹදී උපත ලැබූ අතර කොළඹ විශාඛා විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය හැදෑරුවාය. ඇගේ පියා වූ ප්රසන්න ද සිල්වා හමුදා නිලධාරියෙකු වූ බැවින්, ළමා වියේදී ඇගේ පවුලට විවිධ හමුදා කඳවුරු අතර නිරන්තරයෙන් සංක්රමණය වීමට සිදුවිය. තම නිවස නිරතුරුවම හැඩගැසුණේ දෙමව්පියන් සතු වූ ගීත තැටි එකතුවෙනි: බී ජීස් (Bee Gees), එල්ටන් ජෝන් (Elton John), ස්පයිස් ගර්ල්ස් (Spice Girls) සහ ඒ. ආර්. රහ්මාන් (A. R. Rahman) වැනි සංගීතවේදීන්ගේ නිර්මාණ ඒ අතර විය. ඇය ජෙනරාල් ශ්රීමත් ජෝන් කොතලාවල ආරක්ෂක විශ්වවිද්යාලයෙන් සැපයුම් කළමනාකරණය (logistics management) සහ වෘත්තීය ගණකාධිකරණය හදාරා, අනතුරුව ඕස්ට්රේලියාවේ සීකිව් විශ්වවිද්යාලයෙන් (CQUniversity) ගණකාධිකරණය පිළිබඳ ශාස්ත්රපති උපාධියක් ලබා ගත්තාය.
2019 මාර්තු මාසයේදී ශ්රී ලංකාවට පෙරළා පැමිණි ඇය පූර්ණකාලීනව සංගීත ක්ෂේත්රයට යොමුවෙමින් කොළඹ පිහිටි 'පෙටා ඉෆෙක්ට්' (Pettah Effect) නම් කුඩා සංගීත ලේබලය හා එක්වූවාය. ඇගේ මුල්ම නිකුතුවන් වූයේ ඇගේම නිර්මාණයි: 2020 අගෝස්තු මස දිලංජන් සෙනෙවිරත්න සමඟ එක්ව රචනා කළ ආයේ (Aaye), ඇගේ ප්රථම ඉංග්රීසි මුල් නිර්මාණය වූ Merry Christmas Baby, ඇය විසින්ම පද රචනය හා තනු නිර්මාණය කරන ලද Cold Sunday සහ 2020 සැප්තැම්බරයේ නිෂ්පාදක චමත් සංගීත් සමඟ එක්ව කළ සිත දැවුණා (Sitha Dawuna) ගීතයයි. එම අවසාන නම ඉතා වැදගත් වන්නේ, ඉන්පසු සිදුවූ සියල්ලටම මුල් වූ මාවත විවර වන්නේ එතැනින් බැවිනි.
මුල් ගීතය සහ ප්රතිනිර්මාණය
මැණිකේ මගේ හිතේ යනු මුලින් යොහානිගේ ගීතයක් නොවේ. එහි මුල් නිර්මාණය කොවිඩ් වසංගත සමයේ සංචරණ සීමා මධ්යයේ චමත් සංගීත් විසින් නිෂ්පාදනය කර 2020 ජූලි 31 දින මුදාහරින ලද්දකි. එය ගායනා කරන ලද්දේ සංගීත කටයුතු උදෙසා අනුරාධපුරයේ සිට කොළඹට පැය පහක් පුරා යතුරුපැදිය පදවාගෙන පැමිණි සතීෂන් රත්නායක නම් තරුණ සංගීත ශිල්පියා විසිනි. ගීතයේ පද රචනය කළ දුලාන් ඒආර්එක්ස් (Dulan ARX — දුලංජ අල්විස්) එහි රැප් (rap) කොටස ගායනා කළේය. හසිත ආර්යන් විසින් එහි වීඩියෝව අධ්යක්ෂණය කරන ලදි. එම ගීතය සාධාරණ මට්ටමේ සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත් නමුත්, ඉන් අනතුරුව සිදුවීමට නියමිතව තිබූ දැවැන්ත පෙරළියක් එහි නොතිබුණි.
අනතුරුව චමත් සංගීත් විසින් මෙහි නිල ප්රතිනිර්මාණයක් (official cover) නිෂ්පාදනය කළ අතර, එහිදී ප්රධාන තනුව යොහානි විසින් ගායනා කරන ලදි; සතීෂන් ඇයට පසුපසින් සිටිමින් රැප් කොටස ඉදිරිපත් කළේය. 2021 මැයි 22 දින අන්තර්ජාලයට මුදාහරින ලද්දේ එම අනුවාදය වන අතර, ලොව පුරා අතිමහත් ආන්දෝලනයක් ඇති කළේ ද එයයි. එය මුලින් ශ්රී ලංකාව තුළද, අනතුරුව ඉන්දියාව පුරාද සීඝ්රයෙන් පැතිර ගිය අතර, 2021 වසරේ අගභාගය වන විට සමාජ මාධ්ය ජාලයන්හි නොමැකෙන සංසිද්ධියක් බවට පත්විය. වෙනත් කලාකරුවන් විසින් එය තෙළිඟු, දෙමළ, මලයාලම්, කන්නඩ, මරාති, හින්දි, පන්ජාබි, බෙංගාලි, භෝජ්පූරි, ඇසෑමිස්, ගුජරාටි, නේපාලි මෙන්ම යුරෝපීය භාෂා කිහිපයකින්ද හඬකවනු ලැබීය. යොහානි විසින්ම එහි දෙමළ සහ මලයාලම් අනුවාද ගායනා කරන ලද අතර, එම ගීත ද්විත්වයම 2021 අගෝස්තු 28 දින මුදාහැරිණි. 2021 සැප්තැම්බර් 11 වන විට මෙම ගීතය යූටියුබ් ඔස්සේ නැරඹුම් වාර මිලියන සියය පසුකළ බව ඩේලි මිරර් පුවත්පත වාර්තා කළ අතර, සැප්තැම්බර් 24 වන දින එය 'ඒෂියන් මියුසික් චාට් ටොප් 40' (Asian Music Chart Top 40) දර්ශකයේ අටවැනි ස්ථානයට පත්විය. එකල මාධ්ය මගින් වාර්තා කළ නැරඹුම් වාර සංඛ්යාවන් — මිලියන 60, මිලියන 150, මිලියන 190, මිලියන 232 ආදී වශයෙන් — සතියෙන් සතිය දැවැන්ත ලෙස වෙනස් වූ හෙයින්, නිශ්චිත මිණුම් ලකුණක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ එහි නිල දර්ශක ශ්රේණිගත කිරීම පමණි.
නොපැවති ආරවුලක්
මේ සියල්ල සමඟ බැඳී පැතිර ගිය තවත් කතාවක් වූයේ මුල් ගායකයාට අසාධාරණයක් සිදුව ඇති බවයි: එනම් යොහානි ඔහුගේ ගීතයත් එහි ගෞරවයත් පැහැරගෙන ඇති බවත්, තිරයෙන් පසුපස හිමිකම් පිළිබඳ අර්බුදයක් පවතින බවත්ය. එය රසවත් කතාවක් වුවද කිසිසේත්ම සත්යයක් නොවේ. 2021 ඔක්තෝබරයේදී සන්ඩේ ටයිම්ස් (Sunday Times) පුවත්පතට ප්රකාශයක් කරමින් සතීෂන් විසින්ම මේ බව පැහැදිලිව තහවුරු කරන ලදි.
"මේක ලොකු ජයග්රහණයක්, ඒ වගේම මේක සාර්ථක වුණේ අපි කණ්ඩායමක් විදිහට වැඩ කරපු නිසා," යැයි ඔහු පුවත්පතට පැවසීය. "ගීතයේ 'හිමිකම්' ගැන අපේ කිසිම ප්රශ්නයක් තිබුණේ නැහැ. මේ සින්දුව කීප සැරයක්ම උණුසුම් පුවත්වලට ආවා. යොහානි මේ සින්දුවෙන් ජනප්රිය වීම මටවත් අපේ කණ්ඩායමටවත් ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. මම ක්ෂේත්රයට අලුත් කෙනෙක් නිසා, යොහානි පවා මට නොයෙක් ආකාරයෙන් නිතරම උදව් කරනවා." මේ සමස්ත සාර්ථකත්වයේ ගෞරවය ඔහු නිෂ්පාදකවරයාට ලබා දුන්නේය: "තිරය පිටුපස ඉන්න ලොකුම ශක්තිය චමත්. මුළු ක්රියාවලියම කළමනාකරණය කළේ චමත්, ගීතය මෙතරම් සාර්ථක වුණේ ඔහුගේ කළමනාකාරිත්වය නිසයි." තවද ඔහු "සංගීත අධ්යක්ෂවරයා, පද රචකයා, පටිගත කිරීම් ශිල්පීන්, වාද්ය ශිල්පීන් සහ අපට වතුර බෝතලයක් පවා ලබා දුන් අය" නම් වශයෙන් සිහිපත් කරමින් සිය ස්තූතිය පුද කළේය.
මැණිකේ මගේ හිතේ ගීතය නිර්මාණය කළේ සිව්දෙනෙකි — එනම් චමත් සංගීත්, සතීෂන්, දුලාන් ඒආර්එක්ස් සහ යොහානි ය. 2022 මාර්තු මාසයේදී වසරේ ජනප්රියතම ගීතය සඳහා වන SLIM සම්මානය ලබාගැනීමට මොවුන් සිව්දෙනාම එකට එක්ව වේදිකාවට නැග්ගහ. ඉතිහාසයේ දැවැන්තම සිංහල ගීතය පිළිබඳ වඩාත්ම සිත්ගන්නා කරුණ වන්නේ එය ගැටුමක් ඇති කළ බව නොවේ; කිසිදු ගැටුමක් ඇති නොවීමයි.
"මැණිකේ" ගීතයෙන් පසු
මෙම සාර්ථකත්වයත් සමඟ යොහානි විදෙස් සංචාරයන්හි නිරත වූවාය. ප්රධාන ශිල්පිනියක ලෙස ඇගේ ප්රථම විදෙස් ප්රසංගය 2021 ඔක්තෝබරයේදී හයිද්රාබාද් නුවරදී පැවැත්වුණු අතර, අනතුරුව ඩුබායි, මස්කට්, කොල්කටා සහ රායිපූර් යන නගරවල පැවති ප්රසංගයන්ට මෙන්ම ඉන්දීය රූපවාහිනී වැඩසටහන් රැසකටද ඇය සහභාගී වූවාය. ඇය සිය කෙල්ල (Kella) නම් සිංහල ගීත ඇල්බමයේ ප්රථම ගීතය වූ ඉතින් ආදරේ සහ 'රෙඩ් බුල් රෙකෝර්ඩ්ස්' (Red Bull Records) වෙනුවෙන් Moving On නම් ඉංග්රීසි ගීතයද නිකුත් කළාය. 2021 පන්දුවාර විස්සයි-20 ලෝක කුසලාන විකාශයේ ශ්රී ලංකා නිල තේමා ගීතය මෙන්ම ලංකා ප්රිමියර් ලීග් (LPL) තේමා ගීතයද ඇය විසින් ගායනා කරන ලදි. නිලාර් එන්. කාසිම්ගේ පද රචනයකට භාතිය සහ සන්තුෂ් මෙන්ම කයිසර් කයිස් (Kaizer Kaiz) සමඟ එක්ව උන්මාද ප්රේම ගීය ගායනා කළ ඇය, දෙමළ රැප් ශිල්පී ඒඩීකේ (ADK) සමඟ Rider Fighter නම් ද්විභාෂා ගීතය පටිගත කළාය — සිංහල හා දෙමළ මුසු එවන් නිර්මාණයක් කිරීම ශ්රී ලංකාව තුළ හුදු සාමාන්ය කාරණයක් නොවේ.
2022 අප්රේල් මාසයේදී ඇය සුප්රකට 'ටී-සීරීස්' (T-Series) සමාගම සමඟ ගිවිසුම්ගත වූවාය. එම වසරේම පසුව, ඇගේම ජනප්රිය ගීතයේ හින්දි ප්රතිනිර්මාණය බිහිවිය: චමත් සංගීත් සමඟ එක්ව තනිෂ්ක් බාග්චි (Tanishk Bagchi) විසින් සංගීතය ප්රතිසංවිධානය කළ එහි, දුලාන් ඒආර්එක්ස්ගේ මුල් සිංහල පද පේළි සමඟ රශ්මි විරාග්ගේ (Rashmi Virag) හින්දි පද එක්කාසු කෙරිණි. තෑන්ක් ගෝඩ් (Thank God) චිත්රපටය වෙනුවෙන් ජුබින් නෞටියාල් (Jubin Nautiyal) සමඟ ගැයූ "Manike" නම් එම ගීතයෙහි බොලිවුඩ් පසුබිම් ගායනයක් තුළ සිංහල පද ඒ අයුරින්ම රැකගැනීම එක්තරා ආකාරයක සුවිශේෂී මූලාරම්භයක් විය. ඉන්පසු ඇය ඉන්දීය චිත්රපට සඳහා දෙමළ සහ තෙළිඟු බසින් පසුබිම් ගායනයෙහි යෙදුණු අතර, දේශීය වශයෙන් තෙහාන් පෙරේරා සමඟ ගජමන් නෝනා සහ වරුණ (Warunah) සමඟ මෙඩූසා (Medusa) ගීත නිර්මාණ එළිදැක්වූවාය.
ගීතයෙන් සිදුවූ පෙරළිය
දශක ගණනාවක් මුළුල්ලේ දකුණු ආසියානු ජනප්රිය සංගීතයේ ගමන සිදුවූයේ එක් දිශාවකට පමණි: හින්දි සහ දෙමළ තනු සිංහල චිත්රපටවලට පිටපත් කෙරුණු අතර, සිංහල ගීත රට තුළට පමණක් සීමා විය. මැණිකේ මගේ හිතේ එම ප්රවණතාව මුළුමනින්ම කණපිට පෙරළීය. සිංහල භාෂිත ගීතයක් හින්දි බසින්ද අතිශය ජනප්රිය නිර්මාණයක් බවට පත්වූ අතර, සිංහලයන් වෙනත් භාෂාවන්ගේ වචන හුරු කරගන්නවා වෙනුවට ඉන්දීය ප්රේක්ෂකයෝ සිංහල වදන් උසුලන්නට හුරුවූහ.
යොහානිගේ නිර්මාණාවලියේ සමස්ත වටිනාකම කවරේදැයි තීරණය කිරීමට තවමත් කල් වැඩිය; ඇය තවමත් පසුවන්නේ තිස්වන වියෙහි බැවින් ඇගේ නිර්මාණ චාරිකාවේ වැඩි කොටසක් ඇත්තේ ඇය ඉදිරියෙහිය. එහෙත් නිසැකවම කිව හැක්කේ, වසංගත සීමාවන් මධ්යයේ හුදෙකලා වූ කොළඹ නගරයේ සාමාන්ය උපකරණ භාවිතයෙන් කිසිදු දැවැන්ත කර්මාන්තයක පිටුබලයක් නොමැතිව සිව්දෙනෙකු එක්ව කළ මෙම නිර්මාණය, පටිගත කළ සිංහල සංගීතයේ වසර හැත්තෑවක ඉතිහාසය තුළ කිසිදු ආයතනික ප්රවර්ධනයකට කළ නොහැකි වූ පෙරළියක් සිදුකළ බවයි. එය නිවැරදිව මතකයේ තබාගැනීමත්, එම නිර්මාණකරුවන් සිව්දෙනාගේම නම් නිසි ගෞරවයෙන් යුතුව සිහිපත් කිරීමත් අතිශයින් වටී.