ඔහු මුලින්ම ලියූ කෙටිකතාව සියදිවි නසාගන්නා මිනිසෙකු ගැනය. ගොවියෙකු කරවිල වැලක් වගා කරයි; සොරුන් පැමිණ වගාව විනාශ කළ විට ඇතිවන දැඩි කම්පනයෙන් ඔහු ජීවිතය නැති කරගනියි. මේ කුඩා කොලුවා තමා ලියූ කතාව සිය පියාට පෙන්වීය. එකල ඔහුගේ පියා ලංකාදීප පුවත්පතේ ප්රධාන කර්තෘවරයා වූ බැවින්, එය පෙන්වීමට ඊට වඩා සුදුසු වෙනත් කෙනෙකු නොවීය. එහෙත් පියා කළේ එම පිටු ඉරා විසිකර දැමීමයි. "සමන් ලියන්න ඕනෑ මිනිස්සු ප්රශ්න මැද ජීවත්වන හැටි ගැනයි; මැරෙන හැටි ගැන නෙවෙයි," යැයි පියා කීවේය.
පුත්රයා එම අවවාදය සිතට ගත්තේය. ඉන්පසු ගෙවී ගිය අඩසියවසකට අධික ගීත රචනා දිවිය තුළ සමන් චන්ද්රනාත් වීරසිංහයන් ගොවීන්, ගංගා ඉවුරු, ගම්බද නගර, ප්රථම ප්රේමය සහ අලුයම වැඩබිම් ගීත ගැන ලියූ නමුත්, කිසිදාක පාහේ බලාපොරොත්තු සුන්වීම ගැන නොලිව්වේය.
නිරතුරුව බිඳවැටුණු අධ්යාපනය
ඔහු 1947 ජූලි 5 වන දින මොරටුවේදී උපත ලැබුවේ පුවත්පත් කලාවට නෑකම් කියූ පවුලකය. ඔහුගේ පියා වූ විමල් වීරසිංහ ලංකාදීප පුවත්පතේ කර්තෘවරයා වූ අතර, ඔහුගේ සොහොයුරු භාරතී වීරසිංහ ද මාධ්යවේදියෙකු මෙන්ම නිර්මාණශීලී ලේඛකයෙකු බවට පත්විය. ඔහුගේ නිශ්චිත වයස පිළිබඳව මූලාශ්ර අතර පරස්පරතා පවතී; ඔහු මිය යන විට වයස අවුරුදු 75ක් බව සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් (Sunday Observer) පුවත්පත සඳහන් කළ අතර, විකිපීඩියාව එය අවුරුදු 74ක් ලෙස ද, තවත් එක් පුවත් වෙබ් අඩවියක් අවුරුදු 77ක් ලෙස ද වාර්තා කර තිබිණි. එබැවින් මෙහි දැක්වෙන 1947 උපන් වර්ෂය වඩාත්ම තහවුරු වූ කරුණ ලෙස සැලකිය යුතු වේ.
ඔහුව මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්යාලයට ඇතුළත් කරනු ලැබුවේ ඉංග්රීසි මාධ්යයෙන් විද්යා විෂයයන් හැදෑරීම සඳහාය. එහෙත් රාජ්ය භාෂා පනත ක්රියාත්මක වීමත් සමඟ අධ්යයන මාධ්යය වෙනස් වූ අතර, ඔහුගේ පාසල් අධ්යාපනය ද බිඳවැටුණි. එම කාලවකවානුවේදීම මුහුණ දුන් බරපතළ රිය අනතුරක් හේතුවෙන් වසර එකහමාරක් පමණ නිවසටම වී සිටීමට ඔහුට සිදුවිය. එම දීර්ඝ හා පාළු කාලය තුළ ඔහු දැඩි උනන්දුවකින් යුතුව ලේඛන කලාවට යොමුවිය. අනතුරුව ඔහුගේ පියා විසින් ඔහුව මාපලගම විපුලසාර හිමියන් වෙත කැඳවාගෙන ගිය අතර, රත්මලාන පරම ධම්මචේතිය පිරිවෙනෙහි සිව් මසක් කලාව හැදෑරූ හෙතෙම, උසස් පෙළ හැදෑරීම සඳහා පාණදුර පින්වත්ත පිරිවෙනට ඇතුළත් විය. එහෙත් එය ද කෙළවර වූයේ ඔහුගේ සුවිශේෂී ස්වභාවය විදහාපාමිනි; එක්තරා ප්රකට කෘතියක් විශිෂ්ට කෘතියක් වන්නේ මන්දැයි සිංහල ගුරුවරයා ඇසූ ප්රශ්නයට පිළිතුරු දෙමින්, එය එතරම් විශිෂ්ට කෘතියක් නොවන බව ඔහු ප්රකාශ කළේය. ඇතිවූ මතභේදය හේතුවෙන් ඔහු එතැනින් ද නික්ම ගියේය.
එබැවින්, සිංහල භාෂාවෙන් ගීත දහසකට අධික සංඛ්යාවක් රචනා කළ මේ සොඳුරු මිනිසා, කිසිදාක ඒ පිළිබඳ විධිමත් ආයතනික අධ්යාපනයක් සම්පූර්ණ කළ අයෙකු නොවීය.
මියගිය ලේඛකයෙකුගේ තීරු ලිපිය
ඔහු 1969 දෙසැම්බර් මස නිදහස් ලේඛකයෙකු ලෙස ලංකාදීප පුවත්පතට එක්විය. එහි කාලයේ සටහන් නම් තීරු ලිපිය ලියූ සයිරස් සුරේන්ද්ර නම් ලේඛකයා හදිසියේ අභාවප්රාප්ත වූ අතර, පුවත්පත් ආයතනය එම තීරුව ඉදිරියට කරගෙන යාම මෙම පිරිවෙන් සිසුවාට පැවරීය. ඔහු එය භාරගත් අතර, වසර පහළොවක් මුළුල්ලේ කලින් කලට එම කාර්යයෙහි නිරත විය.
එය නිරන්තර බිඳවැටීම් හා නැවත එක්වීම් මැද සිදුවූවකි. 1975 දී එවකට පැවති රජයේ බලපෑම් මත ඔහුට ඉන් ඉවත්වීමට සිදුවූ නමුත්, පසුව නැවතත් කර්තෘ මණ්ඩලයට එක්වීමට ඔහුට හැකිවිය. 1984 දී ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන් (Times of Ceylon Limited) ආයතනය සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී යාමට මඳ කලකට පෙර, ඔහු සහකාර කර්තෘ ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. පසුකාලීනව දිනමිණ පුවත්පතේ විවිධ තනතුරු හෙබවූ ඔහු, සිළුමිණ පුවත්පතේ විශේෂාංග කර්තෘ සහ සම කර්තෘ ධුර දැරූ අතර, විශ්රාම ගියේ දිනමිණ උපදේශක කර්තෘවරයා වශයෙනි. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී පිහිටුවන ලද ගීතරචකයන්ගේ සංසදයේ උපසභාපතිවරයා වූ හෙතෙම, බුද්ධිමය දේපළ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වෘත්තීය සමිති අරගලයට ද සක්රීයව දායක විය — එනම් ගීත තැටියක් මුද්රණය වූ පසු ගී පද රචකයාට එහි කිසියම් හෝ හිමිකමක් ඉතිරි වේද යන්න පිළිබඳව කෙරුණු අසීරු සටන එය විය.
උදෑසන හයේ ප්රවෘත්තිවලට පෙර ඇසුණු ගී
ඔහු මුලින්ම ප්රසිද්ධියට පත් කළ ගී පද රචනය පාසල් වියේදී පාණදුරේ පැවති බැති ගී තරගයක් වෙනුවෙන් ලියන ලද්දකි; එය ගායනා කරන ලද්දේ පසුකාලීනව මෙරට ප්රමුඛතම ගායන ශිල්පිනියක බවට පත් වූ තවත් පාසල් සිසුවියක වූ නීලා වික්රමසිංහ විසිනි. ඔහුගේ පළමු නිල ගුවන්විදුලි ගීතය වූයේ 1971 දී සරල ගී වැඩසටහනක් සඳහා පුන්සිරි සොයිසා වෙනුවෙන් රචනා කරන ලද "හේතක් ගඟේ සීතල" ගීතයයි. ඉන්පසු වසර ගණනාවක් පුරා පුන්සිරි සොයිසා ඔහුගේ පද රචනා ගායනා කළේය: "සෙව්වන්දියකට පෙම් බැඳ", "රුසිරු දසුනක්", බිඳුවක් ඉවසා සහ "ගඟ දියවැල ගලා" ඒ අතර ප්රමුඛ වේ.
ගුවන්විදුලියෙන් ප්රචාරය වූ ඔහුගේ මුල්ම ගී පද රචනය වූයේ රෝහිත විජේසූරියගේ සංගීතයට සී. එල්. ෆොන්සේකා ගායනා කළ "මුතුකැට මතුවුණ මහා සයුරයි" නම් දේශාභිමානී ගීතයයි. ඔහු සුනිල් එදිරිසිංහයන්ට සිය ප්රථම ගුවන්විදුලි ගීතය වූ වාදකයාණෙනි ගීතය දායාද කළ අතර, මාලිනී බුලත්සිංහලයන්ට ඒකල ගායිකාවක ලෙස සිය ප්රථම අත්දැකීම ලබා දෙමින් ගුවන්විදුලි නාට්යයකට ඇතුළත් වූ සඳ මඬලේ සිට ගීතය රචනා කළේය.
එසේම ඔහුගේ නිර්මාණාවලියේ හමුවන සුවිශේෂීම සහ අපූරුතම නිර්මාණය වන්නේ දයාරත්න රණතුංගයන් වෙනුවෙන් රචිත සමකෝණී ත්රිකෝණයකි ගීතයයි. එය සාමාන්යයෙන් සැලකෙන්නේ සිංහල ගීත ක්ෂේත්රයේ ප්රථම ජ්යාමිතික ගීතය ලෙසිනි. එය මුළුමනින්ම පාසල් ගණිත පන්තියක භාවිත වන පාරිභාෂික වචන උපයෝගී කරගනිමින් ලියැවුණු ප්රේම ගීතයක් වන අතර, එය අතිශය සාර්ථක නිර්මාණයක් විය.
1970 දශකයේ ඔහුගේ නිර්මාණවලින් වැඩි ප්රමාණයක් වෙන්වූයේ අලුයම ගුවන්විදුලි කාල පරිච්ඡේදය වෙනුවෙනි. උදෑසන 5.45 ත් 6.00 ත් අතර ප්රවෘත්ති ප්රචාරයට මඳ වේලාවකට පෙර විකාශය වූ ප්රබුද්ධ ගී සහ රන් කෙතයි කම්මලයි වැනි වැඩසටහන් හරහා සොඳුර මට සමුදෙන්න වැනි ගීත ප්රචාරය වූ අතර, ඒවා එකල පැවති ආහාර නිෂ්පාදන සංග්රාමය ඉලක්ක කරගනිමින් නිර්මාණය විය. ගුණදාස කපුගේ ගායනා කළ "නබර ගොයමට රහස්" ගීතය ද අයත් වන්නේ එවැනිම ප්රයත්නයකටය; එනම් ගොවිතැන දිරිගැන්වීම සඳහා රජය ගෙනගිය ව්යාපාරයක්, සැබැවින්ම ජනතාව මුමුණන සොඳුරු ගීත බවට පත්කිරීමට ඔහුට හැකිවිය.
සරත් සහ දීර්ඝ නිර්මාණ සුසංයෝගය
ඔහුගේ නිර්මාණ දිවියේ දෙවන භාගය හැඩගැස්වූ ප්රමුඛතම සහයෝගීතාව වූයේ සංගීතවේදී සරත් දසනායකයන් සමඟ ඇති කරගත් සුසංයෝගයයි. "නව රස ධාරා" නම් ගුවන්විදුලි තේමා වාදනයෙන් ඇරඹි එම සබඳතාව වසර විස්සකට වැඩි කාලයක් පුරා පැවතුණි. ඔහුගේ නම ඇසෙත්ම බොහෝ දෙනෙකුගේ මතකයට මුලින්ම නැගෙන හිම රේණු වැටෙනා ගීතය ද ඇතුළුව විශිෂ්ට නිර්මාණ රැසක් බිහිවූයේ එම එකමුතුවෙනි. වසර ගණනාවකට පසු ඔහු සරත් දසනායකයන්ගේ පුත් රංග දසනායක සමඟ එක්ව හදවත මල් යායයි චිත්රපටයේ ගීත රචනා කළේය.
ඔහුගේ පද රචනා ගැයූ ගායක ගායිකාවන් විවිධ ක්ෂේත්ර සහ පරම්පරා නියෝජනය කළහ — හිම රේණු වැටෙනා ගීතය සඳහා ලතා වල්පොල සහ ග්රේෂන් ආනන්ද ද, ඩී. ඩී. ගුණසේන, පෝල් ප්රනාන්දු, සුජාතා අත්තනායක, කීර්ති පැස්කුවල්, සඳ ලේඛා ගීතය සඳහා රූකාන්ත ගුණතිලක සහ චන්ද්රලේඛා පෙරේරා ද, ලස්සනයි ආදරේ ගීතය සඳහා අමල් පෙරේරා ද ඒ අතර වූහ. 1974 ශීලා චිත්රපටයේ සිට ඔහු මියගිය වසර වූ 2022 තිරගත වූ ද ගේම් (The Game) චිත්රපටය දක්වාම හෙතෙම සිනමා ගීත රචනා කළේය. ඊට සමගාමීව වෙළඳ දැන්වීම් උපදේශකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහු ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ ප්රචාරක ප්රසම්පාදන කමිටුවේ සභාපතිවරයා ලෙස ද සේවය කළේය; එය කවියෙකුගේ දිවිපෙවෙත නඩත්තු කිරීම උදෙසා පුවත්පත් කලාවේදියෙකු තෝරාගත් අපූරු මාවතක් බඳු විය.
ඔහු ලියූ සමස්ත ගීත සංඛ්යාව කොපමණද? සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් පුවත්පත එය 1,500කට අධික බව පැවසුව ද, ඩේලි නිවුස් (Daily News) පුවත්පත සහ විකිපීඩියාව සඳහන් කරන්නේ 2,000කට අධික බවයි. කිසිවෙකුත් ඒවා නිසි පරිදි ගණනය කර නොමැති අතර, සැබෑ සංඛ්යාව එම සීමාවන් අතර පවතින බව නිසැකය.
සොඳුර මට සමුදෙන්න
ඔහු 2022 පෙබරවාරි 15 වන දින කොළඹ ජාතික රෝහලේදී අභාවප්රාප්ත වූ අතර, දින දෙකකට පසු ඥාතීන්, කලාකරුවන් සහ මාධ්යවේදීන් රැසකගේ සහභාගිත්වයෙන් බොරැල්ල පොදු සුසාන භූමියේදී ඔහුගේ ආදාහන පූජෝත්සවය සිදු කෙරිණි. සරසවිය පුවත්පත ඔහුගේ නික්මයාම වාර්තා කළේ ඔහුගේම ගීත පදයක් උපුටා දක්වමිනි — සොඳුර මට සමුදෙන්න, සමුදෙන්න. යමෙකුගේ ගීත පද එලෙස නැවත උපුටා දැක්විය හැක්කේ එම නිර්මාණ ජනහදවත් තුළ ඒ තරමටම ගැඹුරින් මුල්බැස තිබුණහොත් පමණි.
එක්තරා සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ඔහු තමන්ව හඳුන්වා දුන්නේ දෙබිඩ්ඩෙක් (චරිත දෙකක් සහිත පුද්ගලයෙක්) ලෙසිනි. පත්ර කලාවේදියා සහ ගී පද රචකයා එකිනෙක මුළුමනින්ම සම්මිශ්රණය වූයේ නැත. පළමුවැන්නා අසාධාරණයට එරෙහිව ලියා රැකියා පවා අහිමි කරගත්තේය; දෙවැන්නා අලුයම කෙත්වතු සහ සඳ එළිය ගැන ලියූ අතර, අර ඉරා දැමූ පළමු කෙටිකතාවෙන් පසුව, කිසිදාක පසුබැසීම හෝ පරාජය භාරගැනීම ගැන නොලිව්වේය.