2000 වසරේදී, උසස් පෙළ විභාගය අවසන් කළ කොළඹ පාසල් සිසුවෙක් භාතිය සහ සන්තුෂ් (Bathiya and Santhush) වෙත ගීත ඛණ්ඩයක් භාර දුන්නේය. එය සාමාන්ය පෙළ සමත්වීම වෙනුවෙන් පියා විසින් විදේශයක සිට තෑගි කළ යතුරුපුවරුවක් (keyboard) ආධාරයෙන් ඔහු තම නිවසේදීම නිර්මාණය කළ එකකි. මනුසත්කුලේ (Manusathkule) නම් වූ එම ගීතය අතිශය ජනප්රියත්වයට පත් විය. ශ්රී ලාංකේය ප්රේක්ෂකාගාරයට රනිදු ලංකාගේගේ සංගීත නිර්මාණයක් ප්රථම වරට අසන්නට ලැබුණේ ඒ ඔස්සේ වුවද, එම ගීතයේ ඔහුගේ හඬ අන්තර්ගතව නොතිබිණි.
ඉන් වසර තුනකට පසු, ඔහු තම ස්වකීය කටහඬ මුසු කොට නිර්මාණය කළ ගීතයත් සමඟ සිංහල සුභාවිත පොප් සංගීතයට මින් පෙර නොවූ විරූ නවමු මානයක් එක් විය.
මෙලෝඩිකාව, සයිඩ් ඩ්රම්ස් සහ පහළොස් වියේදී ලැබුණු පියානෝව
1982 දී කොළඹ උපත ලද ඔහු අධ්යාපනය ලැබුවේ කොළඹ රාජකීය විද්යාලයෙනි. ඔහුගේ සංගීත පුහුණුව ආරම්භ වූයේ ඉතා චාම් අයුරිනි. පාසලේ බටහිර තූර්යවාදක කණ්ඩායමට එක් වූ ඔහු, අනීටා ප්රනාන්දු (Anita Fernando) නම් ගුරුතුමිය යටතේ මෙලෝඩිකාව සහ සයිඩ් ඩ්රම්ස් (side drums) වාදනය හැදෑරීය. ඔහුට පහළොස් වසරක් සපිරෙද්දී මව විසින් පියානෝවක් ලබා දුන් අතර, ඉන්පසු පියාගෙන් ඉලෙක්ට්රොනික යතුරුපුවරුව හිමි විය. දිලුප් ගබඩාමුදලිගේ (Dilup Gabadamudalige) නම් ගුරුවරයාගෙන් මූලික සංගීත ක්රමලේඛනය (programming) උගත් හෙතෙම, නිවසේදීම විවිධ අත්හදා බැලීම් කරමින් සංගීත නිර්මාණකරණයෙහි නිරත වන්නට පටන් ගත්තේය.
ඔහුගේ පසුකාලීන සංගීත ජීවිතයට හාත්පසින්ම වෙනස් වූ පාසල් සාධන වාර්තාව ද මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුත්තකි. 1997 සාමාන්ය පෙළ විභාගයෙන් විශිෂ්ට සාමාර්ථ නවයක් (9 'D's), රාජකීය විද්යාලයීය ශිෂ්යත්ව සම්මානය (Royal scholar award), 2000 උසස් පෙළ විභාගයෙන් කොළඹ දිස්ත්රික්කයේ තෙවැනි ස්ථානය, පාසල් ස්කොෂ් කණ්ඩායමේ නායකත්වය, අඛණ්ඩව වසර තුනක් ක්රීඩා වර්ණ (colours) දිනාගැනීම සහ 1999 ආසියානු කනිෂ්ඨ ස්කොෂ් ශූරතාවලියේදී ශ්රී ලංකාව නියෝජනය කිරීම ඒ අතර වේ. ඉන් අනතුරුව සුප්රකට යේල් විශ්වවිද්යාලයට (Yale University) ඇතුළත් වූ ඔහු ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ උපාධිය හිමිකර ගත්තේය. 2002 වසරේදී කොළඹ පැවති ආසියානු මලල ක්රීඩා ශූරතාවලියේ සමාරම්භක උළෙලේ සංගීත අධ්යක්ෂණය හා නිර්මාණය සිදු කරන ලද්දේ ද ඔහු විසිනි.
ඔබ මගෙමයි
අශාන්ති ද අල්විස් (Ashanthi De Alwis) සමඟ පටිගත කළ ඔහුගේ ප්රථම ගීතය (single) වූ ඔබ මගෙමයි (Oba Magemai) එළිදැක්වුණේ 2003 වසරේදීය. එය එකවර කරුණු දෙකක් සාක්ෂාත් කළේය. සංගීතමය වශයෙන් ගත් කල, එය සිංහල වදන් ඉතා ස්වභාවිකව ගළපන ලද සමකාලීන සෘජු R&B ආරයේ නිර්මාණයක් විය. මින් පෙර එවන් සම්මිශ්රණයක් සාර්ථකව සිදු වී නොතිබිණි. මන්දයත්, ඊට පෙර පැවති සිංහල පොප් ගීත සම්ප්රදාය එක්කෝ දේශීය තනුවලට බටහිර සංගීත සංයෝජන ඈඳා ගත්තේය, නැතහොත් ඉංග්රීසි බසින්ම ගායනා කෙරිණි. වාණිජමය වශයෙන් ගත් කල, ජාත්යන්තර සන්නාමයක් වූ Sony Music India සමාගම සමඟ ගිවිසුම්ගත වූ ලාබාලතම ශ්රී ලාංකික කලාකරුවන් බවට පත්වීමට රනිදුට සහ අශාන්තිට හැකි විය.
එම නමින්ම නිකුත් වූ සංගීත ඇල්බමය මෙරට වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ ගීත තැටි අතරට එක් විය. ඉන්පසු නිකුත් වූ තවත් ගීත හතරක් දේශීය ප්රමුඛතම ගීත විස්ස (top twenty) අතරට එක් විය — ඒ ඔබේ අත් අල්ලාගෙන (Obe Ath Allagena), සිනැසෙන්න (Sinasenna), කඳුළෙන් මිදී (Kandulen Midee) සහ සදා (Sadaa) යන ගීතයි.
අහංකාර නගරේ
2003 වසරේ ගිම්හානයේදී යළිත් පටිගත කිරීමේ මැදිරියට පිවිසි ඔහු දිවියපුරා (Diviyapura) ඇල්බමය නිර්මාණය කළ අතර එය ඊළඟ වසරේදී නිකුත් විය. එහි ප්රධාන ගීතය වූයේ රනිදුගේ අනන්යතාව බවට පත් වූ අහංකාර නගරේ (Ahankara Nagare) ගීතයයි. දින කිහිපයක් ඇතුළත දේශීය ගීත දර්ශකවල ඉහළටම පැමිණි එය, දශකයක් තුළ මෙරට බිහි වූ දැවැන්තම ස්වීය ගීත නිර්මාණය (original single) බවට පත් විය. 2004 මැද භාගයේදී කොළඹ නගරය ආශ්රිතව රූගත කළ එහි වීඩියෝව, නගරයේ විවිධ සංස්කෘතික අංගයන් එකට මුසු කළ එකක් විය. එම නිර්මාණයේ මූලික අරමුණ ද එයම විය; පන්ති හා සංස්කෘතික සීමා මායිම් අතික්රමණය කරන සංගීතයක් නිර්මාණය කිරීමේ ප්රයත්නයක් ලෙස ඔහු එකල එය හැඳින්වීය.
අහංකාර නගරේ ගීතය බීබීසී (BBC) ආසියානු සංගීත ලැයිස්තුවට ද ඇතුළත් විය. 2007 වසරේදී ඔහු පිළිබඳ වාර්තා කරමින් 'ද සන්ඩේ ටයිම්ස්' (The Sunday Times) පුවත්පත පැහැදිලිවම ප්රකාශ කළේ, BBC Radio 1 නාලිකාව ඔස්සේ ප්රචාරය වූ ප්රථම සිංහල කලාකරුවා රනිදු බවත්, MTV, Channel V සහ Z Music India යන නාලිකාවල විකාශය වූ ප්රථම සිංහල ගීතයේ නිර්මාතෘවරයා ඔහු බවත්ය. මෙම ප්රකාශය විවිධ තැන්වල නැවත නැවතත් සඳහන් වන අතර, එය සනාථ වූ ඓතිහාසික කරුණක් ලෙස සලකනවාට වඩා මූලාශ්රගත කර දැක්වීම වටී (ඉංග්රීසි විකිපීඩියාවේ එය සඳහන් වන්නේ "citation needed" සටහනක් සහිතවය). කෙසේ වෙතත් 'ද සන්ඩේ ටයිම්ස්' යනු නිල මූලාශ්රයක් වන අතර කිසිවකුත් එම කරුණ අභියෝගයට ලක් කර නැත.
ඉන්පසු කෙල්ලේ (Kelle) ගීතය ද BBC Asian Network ගීත දර්ශකයට එක් විය. අනතුරුව ඉරාජ් වීරරත්න (Iraj Weeraratne) සමඟ එක්ව කළ නිර්මාණයක් වූ මට ආලෝකේ ගෙනදේවී සංසාරයේ නිකුත් වූ අතර, ගීත පද දත්ත සමුදායන්හි එය සරලව සංසාරයේ (Sansaraye) ලෙස දැක්වේ. එය ශ්රී ලාංකේය ගීත දර්ශකවල පෙරමුණ ගත් අතර Radio 1, BBC Asian Network සහ 1Xtra නාලිකාවල ප්රචාරය විය. බීබීසී ඩීජේ නිහාල් (DJ Nihal) විසින් තම Bombay Bronx සංග්රහයට ද එය ඇතුළත් කරගන්නා ලදී. 2005 මාර්තු මාසයේදී ඉරාජ් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම සමඟ එක්ව සිඩ්නි ඔපෙරා හවුස් (Sydney Opera House) රඟහලේ ප්රසංගයකට ද රනිදු සහභාගී විය.
තෙවැනි ඇල්බමය සහ නිර්මාණ එකතුවේ විවිධත්වය
2007 මාර්තු මාසයේදී විහාරමහාදේවී එළිමහන් රංගපීඨයේ පැවති ප්රසංගයකදී එළිදැක්වුණු Ranidu නම් වූ ඔහුගේ ස්වයං-නාමික තෙවැනි ඇල්බමය, ඔහුගේ සංගීත දිවියේ සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් විය. නිව්යෝර්ක් නුවර ජීවත් වෙමින් එහි පරිසරයෙන් හිප් හොප් (hip hop) ආභාෂය උකහා ගත් හෙතෙම, තම මුල් ඇල්බම ද්විත්වය පොප් ආරයේ වූ බවත් මෙය තම "සැබෑ අනන්යතාව" ("my true colours") බවත් එකල ප්රකාශ කළේය. මෙහි අන්තර්ගත ගීත දහහතරම ඔහු විසින්ම රචනා කර, තනු නිර්මාණය කර, සංගීත සංයෝජනය කර නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර, ගීත බොහොමයක් සිංහලෙන් වුවද ඔහු භාෂා හයකින් ගායනා කළේය. ට්රිනිඩෑඩ් ජාතික රැප් ගායක ඇන්සන් (Anson) සමඟ පටිගත කළ එහි ප්රථම නිල ගීතය වූ පා සළඹ සලා (Pa Salamba Sala), 2006 දෙසැම්බරයේදී BBC Asian Network හි 'A-list' වර්ගීකරණයට ඇතුළත් විය — එම මට්ටමට ළඟා වූ ප්රථම සිංහල ගීතය එයයි. ඇමරිකානු ගුවන්විදුලි නාලිකාවල ප්රචාරය වූ අනෙක් ගීතය වූයේ උන්මාද දෙතොල් (Unmada Dethol) ය. එම ඇල්බමයේ ගීත පද රචනයෙන් බන්දුල නානායක්කාරවසම්, චානක ජයසේකර, කැලුම් ශ්රීමාල්, වසන්ත දුක්ගන්නාරාළ මෙන්ම ඔහුගේ පාසල් මිතුරෙකු වූ අනුරාධ උඩුවගේ ද දායක වූහ.
කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ සමස්ත නිර්මාණ එකතුව හුදු හිප් හොප් ලේබලයට පමණක් සීමා නොවන පුළුල් පරාසයක විහිදෙයි. වේගවත් රැප් ගීත සමඟින්, කාලයේ ඇවෑමෙන් නොමැකී පවතින මධුර ගීත ද (ballads) ඒ අතර වේ — නින්ද නොයන හැන්දෑවේ (Ninda Noyana Handawe), තරුද නිදන්නී (Tharuda Nidanni), මගේ නංගි (Mage Nangi), හිනැහෙන්නේ මං (Hinahenne Mang), මධුවිතකින් (Madhuwithakin), ගලා හැලෙන නිල් නදිය ඔබයි (Gala Helena Nil Nadiya Obai) ඒ අතරින් ප්රමුඛය. එසේම, පෘතුගීසි සම්භවයක් සහිත මෙරට සාම්ප්රදායික බයිලා සංගීතය ඉලෙක්ට්රොනික තාක්ෂණය සමඟ මුසු කරමින් ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ බයිලට්රොනික් (bailatronic) නම් වූ සංකලනයෙහි ගෞරවය ද ඔහුට හිමි වේ.
ඔහු සිදු කළ විපර්යාසය
ශ්රී ලාංකේය හිප් හොප් සංගීතය රනිදුගෙන් ආරම්භ වූවක් නොවේ. 1990 දශකයේ මැද භාගයේදී Rude Boy Republic සහ Brown Boogie Nation වැනි කණ්ඩායම් කොළඹ කේන්ද්ර කරගනිමින් රැප් සංගීතය නිර්මාණය කළ අතර, Colombo Tribe Project Vol. 1 සංග්රහය ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි දරයි. මෙම සංගීත ක්ෂේත්රයේ ඉතිහාසය විමසන Roar Media වාර්තා, රනිදු අයත් වන්නේ ඊළඟ පරම්පරාවට බව පැහැදිලිව දක්වන අතර, රනිදු ඇතුළු බොහෝ කලාකරුවන් ප්රධාන ධාරාවේ ප්රේක්ෂකාගාරය වෙත සමීප කරවීමේ ගෞරවය ඉරාජ් වීරරත්නට හිමි කර දෙයි.
නමුත් රනිදු ඉටු කළ කාර්යභාරය ඊට වඩා සුවිශේෂී මෙන්ම ප්රබල බලපෑමක් එල්ල කළ එකක් විය: එනම්, ඉංග්රීසි ගීතයක සෘජු පරිවර්තනයක් සේ නොදැනෙන අයුරින්, සිංහල වදන් R&B හෝ හිප් හොප් රිද්මයක් මත ස්වභාවිකව හැසිරවිය හැකි සංගීතමය පසුබිම ඔහු විසින් සොයාගනු ලැබීමයි. 2003 වසරෙන් පසු බිහි වූ බොහෝමයක් සිංහල පොප් නිර්මාණ හැඩගැසුණේ ඔහු විසින් ස්ථාපිත කිරීමට දායක වූ එම ආකෘතිය තුළය. හෙතෙම තවදුරටත් නිර්මාණකරණයෙහි සහ ප්රසංග වේදිකාවෙහි නිරත වන අතර, මෙම ලිපියෙන් ආවරණය වන්නේ ඔහුගේ ප්රසිද්ධ සංගීත නිර්මාණ පමණි.