1970 දශකයේ ඉන්දියාවේ කොතැනක හෝ විසූ ගුවන්විදුලි ශ්රාවකයකු කොළඹ පිහිටි ගුවන්විදුලි මධ්යස්ථානයක් වෙත තැපැල්පතක් ලියමින් ගීතයක් ඉල්ලා සිටින්නට ඇත. සති කිහිපයකට පසු, නිවේදන වෘත්තියේ සුලබව ඇසෙන උස් බෙරිහන් දීම්වලින් තොරව, නිවුණු, මන්ද්ර ස්වරයකින් යුතු හඬක් එම ශ්රාවකයාගේ නම කියවා අදාළ ගීත තැටිය වාදනය කරන්නට ඇත. ඒ හඬ අයිති වූයේ නිහාල් භාරතිටයි. කාන්පූර්හි හෝ කරච්චියේ වැසියන් පවා තැපැල් මුද්දරයක් මිල දී ගෙන මෙලෙස ලිපි ලියන්නට පෙලඹුණේ, කුඩා දිවයිනක සිට කෙටි තරංග (short wave) ඔස්සේ විකාශය වූ රේඩියෝ සිලෝන් ආයතනය, දශක දෙකක් පුරා දකුණු ආසියාවේ වැඩිම පිරිසක් ශ්රවණය කළ ගුවන්විදුලි සේවය බවට පත්ව තිබූ බැවිනි.
නාමය
ඔහු සේවය කළ ගුවන්විදුලි ආයතනයේ නිල ලේඛන ඇතුළු ඉංග්රීසි මූලාශ්රවල ඔහුගේ නම සටහන් වන්නේ Nihal Bhareti ලෙසිනි. සිංහල මූලාශ්රවල එය "නිහාල් භාරති" යනුවෙන් ලියැවෙන අතර ඉංග්රීසියට නැවත පරිවර්තනය වන්නේ Bharathi වශයෙනි. මේ දෙකෙන්ම හැඳින්වෙන්නේ එක් අයකුම වන අතර, මින් කිසිදු අක්ෂර වින්යාසයක් වරදක් බවට සාක්ෂි නැත. ඔහුගේ සමස්ත වෘත්තීය ජීවිතය පුරාම ඉංග්රීසි පුවත්පත්වල භාවිත වූයේ පළමු අක්ෂර වින්යාසයයි.
ඔහුගේ පෞද්ගලික ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු ලේඛනගතව ඇත්තේ ඉතා අල්ප වශයෙනි; මෙම ලිපිය ද ඒ පසුපස හඹා යෑමට උත්සාහ නොකරයි. ඔහු උපන්නේ ශ්රී ලංකාවේ වුවද, කිසිදු මූලාශ්රයක ඔහුගේ උපන් දිනය සඳහන් නොවන අතර, ඉංග්රීසි විකිපීඩියාව ද ඔහුව වර්ගීකරණය කර ඇත්තේ "උපන් වර්ෂය නොදන්නා" පුද්ගලයකු වශයෙනි. අදටත් ශේෂව ඇත්තේ ඔහු මෙහෙයවූ තිස් වසරක වැඩසටහන් නාමාවලිය පමණි; ගුවන්විදුලි මාධ්යවේදියකුගේ සැබෑ ජීවිත කතාව වන්නේ ද එයයි.
ස්වර්ණමය යුගයක ආධුනික සමය
භාරති රේඩියෝ සිලෝන් ආයතනයට එක්වූයේ 1960 දශකයේදීය. ඒ වන විට එම ගුවන්විදුලි සේවය සිය උච්චතම තලයේ වැජඹුණු අතර, "ගුවන් තරංගවල රජු" (King of the Airwaves) ලෙස විරුදාවලි ලබමින්, මධ්යම රාත්රිය පසු වන තුරුත් සමස්ත උපමහාද්වීපයේ මිලියන සංඛ්යාත ශ්රාවක පිරිසක් ඊට සවන් දුන්හ. එකල රේඩියෝ සිලෝන් ආයතනය වාණිජමය හා සංස්කෘතිකමය බලවේගයක් බවට පත් කළ වෙළඳ සේවයේ අධ්යක්ෂවරයා වූ ලිවි විජේමාන්න විසින් ඔහුව සේවයට බඳවා ගන්නා ලදී.
ඔහු සිය පුහුණුව ලැබුවේ, පසු කලෙක ලන්ඩන් පුවත්පත් විසින් "රේඩියෝ සිලෝන්හි ස්වර්ණමය හඬ" ලෙස නම් කරන ලද ප්රවීණ නිවේදක වර්නන් කොරයාගෙනි. 2004 වසරේ සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් පුවත්පතේ පළ වූ වර්නන් කොරයා පිළිබඳ විශේෂාංගයක සඳහන් වූයේ, කොරයාගේ ඥාති සොහොයුරු විජය කොරයා මෙන්ම නිහාල් භාරති ද ඔහු අතින් ගුරුහරුකම් ලැබූ නිවේදකයන් අතර වූ බවයි. මුල් යුගයේදී, සජීවී ප්රේක්ෂකාගාරයක් ඉදිරියේ රේඩියෝ සිලෝන් මැදිරියක සිට විකාශය වූ Take It Or Leave It වැනි වැඩසටහන්වලදී භාරති කොරයාට සහාය විය. කාල කළමනාකරණය හා නිවැරදි නිමේෂය (timing) ප්රගුණ කිරීමට එවැනි සජීවී වේදිකාවක් අතිශය අභියෝගාත්මක තැනකි. ඔහු ඉතා ඉක්මනින් ශිල්පය ප්රගුණ කළ අතර, පසුව සියලු දෙනාම ඔහු පිළිබඳව සිහිපත් කළ ප්රධානතම ගුණාංගය වූයේ ද උස් හඬකට වඩා මෘදු, සුමට ස්වරයකින් හෙබි ඔහුගේ කටහඬයි.
ගුවන්විදුලි වැඩසටහන්
දශකයක් පුරා — සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් සමරු සටහනට අනුව නම් දශක ගණනාවක් පුරා — ඔහු පුවත්, සම්මුඛ සාකච්ඡා, සංගීතය සහ විශේෂාංගවලින් සමන්විත සඟරාමය වැඩසටහනක් වූ Radio Journal මෙහෙයවීය. ඔහුගේ අනෙකුත් වැඩසටහන් බොහොමයක් වෙන් වූයේ රේඩියෝ සිලෝන් ආයතනය අතිශය ජනප්රියත්වයට පත් කළ ශ්රාවක ඉල්ලීම් හා තේරීම් වැඩසටහන් සම්ප්රදාය සඳහාය: Holiday Choice, Housewives' Choice, Choice of the People සහ Open Forum ඒ අතර විය. බීබීසී (BBC) සේවයේ Desert Island Discs වැඩසටහන ආශ්රයෙන් දේශපාලනඥයන් ඇතුළු ප්රමුඛ පෙළේ පුද්ගලයන් තමන් ප්රිය කරන සංගීත තැටි තෝරාගත් ශ්රී ලාංකේය අනුවාදය ද ඔහු ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව ඔස්සේ ඉදිරිපත් කළේය.
ඔහු වාදනය කළ සංගීතය එක් ශෛලියකට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. කොරයා පවුලේ සමරු වෙබ් අඩවිය දක්වන පරිදි, ඔහු සිය ඉල්ලීම් වැඩසටහන්වලින් ලින් ඇන්ඩර්සන්ගේ Rose Garden වැනි ගීත වාදනය කළ අතර, සිංහල පොප් සංගීතය ඉංග්රීසි කතා කරන මධ්යම පාන්තික ජනතාව අතරට ගෙන ගිය මාධ්යය වූයේ ද රේඩියෝ සිලෝන්හි ඉංග්රීසි සේවයයි. ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන සහ ඇනස්ලි මාලේවන වැනි ශිල්පීන් මෙරට නිවෙස්වල ආදරණීය නාමයන් බවට පත් කළේ මෙම සංඛ්යාතය ඔස්සේ කොරයා ඇතුළු පිරිස විසිනි. භාරති ගුවන්විදුලිය වෙනුවෙන් මෙරට සංගීතඥයන් රැසක් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡා පැවැත්වූ අතර, ජෙට්ලයිනර්ස් (Jetliners) කණ්ඩායමේ නිමල් මෙන්ඩිස් සහ මිඥොන් ප්රනාන්දු ඒ අතර වූහ.
සේවයේ ප්රධානියා වුවද මයික්රෆෝනය අත්නොහළ නිවේදකයා
පරිපාලන ක්ෂේත්රය ඔස්සේ ඉහළට ගිය ඔහු, 1980 දශකයේදී ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ ඉංග්රීසි සේවා අධ්යක්ෂ ධුරයට පත්විය. ජාතික ගුවන්විදුලියේ සමස්ත ඉංග්රීසි විකාශන කටයුතු මෙහෙයවනු ලැබුවේ එම තනතුර මඟිනි.
එවැනි උසස් නිලතලයකට පත් වූවකුට අසාමාන්ය ලෙස, ඔහු නිවේදන කටයුතුවලින් කිසි විටෙකත් ඉවත් නොවීය. කොළඹ පැවති විනෝදාස්වාද වැඩසටහන් මෙහෙයවූ ඔහු ශ්රී ලංකා රූපවාහිනිය ඔස්සේ ද වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කළ අතර, දශක ගණනාවකට පසුව ද ගුවන්විදුලි තරංග ඔස්සේ සිය හඬ අවදි කළේය. 2013 සහ 2014 වසරවලදී ඔහු සුනිල් සයිමන් සමඟ එක්ව රේඩියෝ ශ්රී ලංකා (Radio Sri Lanka) ඔස්සේ Music We Grew Up With නම් අතීතාවර්ජනාත්මක වැඩසටහන ඉදිරිපත් කළේය. එය මෙරට මෙන්ම විදෙස්ගත ශ්රී ලාංකිකයන් අතර ද ඉමහත් ආදරයක් දිනාගත් වැඩසටහනක් විය. 2014 ජූලි මාසයේදී වර්නන් කොරයාගේ දියණිය ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවට පැමිණි අවස්ථාවේ ඇය ඡායාරූපයකට පෙනී සිටියේ ද භාරති සමඟිනි — ඒ වන විටත්, ඔහු එම ගොඩනැඟිල්ලට පය තබා අඩසියවසක් ගතව තිබියදීත්, ඔහු එහි සිටි ජ්යෙෂ්ඨතම ප්රවීණයන්ගෙන් අයකු විය.
සමුගැනීම සහ යාවත්කාලීන නොවූ පිටුවක්
නිහාල් භාරති 2020 පෙබරවාරි 13 වන දින සිය අසූවන වියේදී අභාවප්රාප්ත විය. දින තුනකට පසු සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් පුවත්පත ඒ පිළිබඳ වාර්තා කළ අතර, ඔහුගේ දේහය ගල්කිස්ස සුසාන භූමියේදී මිහිදන් කෙරිණි. 2020 පෙබරවාරියේදී අසූ විය සම්පූර්ණ වීම අනුව ඔහු උපත ලබා ඇත්තේ 1939 හෝ 1940 වසරේ විය යුතු වුවද, කිසිදු මූලාශ්රයක එම වර්ෂය නිශ්චිතව සඳහන් නොවන බැවින් මෙම ලිපිය ද ඒ පිළිබඳ නිගමනවලට නොඑළඹේ.
ඉංග්රීසි සහ සිංහල විකිපීඩියා ලිපි දෙකෙහිම තවමත් ඔහු ජීවත්ව සිටින පුද්ගලයකු ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, සිංහල විකිපීඩියා ලිපියේ තවමත් සඳහන් වන්නේ ඔහු "ගුවන් විදුලිය ඔස්සේ අසන්නට ලැබේ" යනුවෙනි. සරලවම කිවහොත් ඒවා තවමත් යාවත්කාලීන වී නොමැත. ඔහුගේ මරණ දැන්වීම් සටහන ඊට වඩා විශ්වසනීය මූලාශ්රයක් වන අතර, ඔහු පිළිබඳව ලියැවුණු වඩාත්ම සරල මෙන්ම සත්යවාදී වාක්යය මෙහිදී උපුටා දැක්වීම වටී: "ඔහුගේ කටහඬ ශ්රී ලංකාවේ මෙන්ම උපමහාද්වීපය පුරා ද සිය ගණනක් රසිකයන් ආකර්ෂණය කරගත්තේය."