ද මූන්ස්ටෝන්ස් (The Moonstones) සංගීත කණ්ඩායමට සම්පූර්ණ කරගත නොහැකි වූ එක්තරා ගීතයක් තිබිණි. 'දිල්හානී' ගීතය වෙනුවෙන් කාන්තා කටහඬක් අවශ්ය වුව ද, එකල කණ්ඩායමේ කිසිදු ගායිකාවක සිටියේ නැත. ප්රධාන ගායකයාගේ ඥාති සහෝදරියක වූ මේරි නම් මිතුරියක පැවසුවේ තමන් එවැනි අයකු දන්නා බවයි; ඒ, දේවස්ථානයේ ගීතිකා ගායනා කළ, සංගීතයට මනා හුරුවක් තිබූ බොරැල්ලේ පාසල් සිසුවියකි. ඇනස්ලි මාලේවන ඇයට ආරාධනා කළේ කණ්ඩායමේ පෙරහුරු පැවැත්වූ කොළඹ පිහිටි ජෙරල්ඩ් වික්රමසූරියගේ නිවසට පැමිණෙන ලෙසයි. ඈ එහිදී ගායනා කළාය; ඔවුහු ඇයව කණ්ඩායමට තෝරාගත්හ. 1970 ජනවාරි වන විට කොළඹ පුවත්පතක් ඇය පිළිබඳ පළ කළ සිරස්තලයකින් ඇයට පටබැඳි නාමය ඇගේ ජීවිත කාලය පුරාම ඇය හා බැඳී පැවතිණි — ඒ 'දිල්හානී ගර්ල්' (The Dilhani Girl) නමිනි.
ප්රෙස්බිටීරියන් බාලිකා විදුහල සහ වෛද්යවරියක වීමේ සිහිනය
ඉන්ද්රානි පෙරේරා උපත ලැබුවේ බොරැල්ලේදීය. සහෝදරියන් තිදෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ දෙවැන්නිය වූ ඇගේ පියා අබේපාල පෙරේරා බෞද්ධයකු වූ අතර මව මියුරියල් කිතුනුවකු වූවාය. ඉංග්රීසි විකිපීඩියාව ඇගේ උපන් දිනය 1953 පෙබරවාරි 15 ලෙස සඳහන් කළ ද, එහිම සංස්කරණ සටහන් මගින් එම වසර තහවුරු නොවූවක් ලෙස දක්වා ඇති බැවින් එම දිනය දළ වශයෙන් සලකා බැලීම වඩාත් උචිතය.
ඇය අධ්යාපනය ලැබුවේ රීජන්ට් වීදියේ ප්රෙස්බිටීරියන් බාලිකා විදුහලෙනි (Presbyterian Girls' School). එහි සංගීත ආචාරිනී පොට්ජර් මහත්මිය (Mrs Potger) ඇගේ හඬෙහි වූ දක්ෂතාව හඳුනාගත් අතර, විදුහල්පතිනි වැලරී මහත්මිය (Mrs Valerie) ඇයව ඉදිරියට ගෙන ඒමට දිරිදුන්නාය. පොදු විකාශකයකු වෙනුවෙන් ඇය කළ පළමු ගීත පටිගත කිරීම සිදු කෙරුණේ පාසල වෙනුවෙන් එකල ලංකා ගුවන්විදුලි සේවය ඔස්සේය. සූරිය රෙකෝඩ්ස් ආයතනය ඇය පිළිබඳ පළ කළ චරිතාපදානයට අනුව, ඇය චිත්රසේන සහ වජිරා යටතේ උඩරට නැටුම් ද හැදෑරූ අතර, පාසලේදී ගායිකාවක ලෙස ප්රකට වීමට පෙර ඇය වඩාත් ප්රසිද්ධව සිටියේ නර්තන ශිල්පිනියක වශයෙනි. පසුව ඇය ස්ටැෆර්ඩ් බාලිකා විද්යාලයට (Stafford Ladies' College) ඇතුළත්ව ජීව විද්යා අංශයෙන් උසස් පෙළ හැදෑරුවේ වෛද්යවරියක වීමේ අරමුණ පෙරදැරි කරගෙනයි. කුඩා කල අසල්වාසීන්ගේ පැසසුම් බලාපොරොත්තුවෙන් තමන් නිවසේ සිට උස් හඬින් ගීත ගැයූ බව ඈ පසු කලෙක සොම්නසින් යුතුව සිහිපත් කළාය.
ඇය එක් වූ මුල්ම සංගීත කණ්ඩායම වූයේ ඩැල්රීන් අර්නෝල්ඩා (Dalreen Arnolda) විසින් මෙහෙයවන ලද ෆයර්-ෆ්ලයිස් (Fire-Flies) කණ්ඩායමයි. ඉන්පසුව ඇය මූන්ස්ටෝන්ස් වෙත එක් වූවාය.
දිල්හානී
'දිල්හානී දුවනී' ගීතය මුලින් ගායනා කර තිබුණේ ඇනස්ලි මාලේවන විසිනි; එය කාන්තා හඬකින් යළි ප්රතිනිර්මාණය වීමත් සමඟ සිංහල පොප් සංගීත ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළ ගීතයක් බවට පත් වූ අතර, සූරිය වාර්තාවලට අනුව එකල වාර්තාගත අලෙවියක් ද හිමි කරගත්තේය. ඇය කණ්ඩායමට එක් වූ නිශ්චිත කාලවකවානුව පිළිබඳ මූලාශ්ර එකිනෙකට වෙනස් මත පළ කරයි — මූන්ස්ටෝන්ස් පිළිබඳ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා ලිපියේ එය 1968 ලෙසත්, ඇය පිළිබඳ ලිපියේ සහ සූරිය චරිතාපදානයේ එය 1969 ලෙසත් දැක්වෙන අතර, ඇය කණ්ඩායම සමඟ වේදිකාවට පිවිසි පළමු අවස්ථාව ලෙස වාර්තා වන්නේ 1969 දෙසැම්බර් 31 වන දින හොටෙල් ටැප්රොබේන්හි (Hotel Taprobane) පැවති සාදයකි.
මූන්ස්ටෝන්ස් සමඟ ඇය කළ දෙවන ගීත පටිගත කිරීම වූයේ සූරිය නිෂ්පාදනයක් ලෙස ඩෙකා (Decca) ලේබලය යටතේ නිකුත් වූ 'සීගිරිය' ගීතයයි; එය ද ඉමහත් සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත්තේය. ඇය කණ්ඩායමට එක් කළේ ශාස්ත්රීය පුහුණුව ලැබූ කටහඬක් නොවේ — ලංකා ගුවන්විදුලි සේවයේ ශ්රේණිගත කිරීමේ මණ්ඩලයක් විසින් අපේක්ෂා කරන ලද උත්තර භාරතීය ශාස්ත්රීය ශික්ෂණයක් ඇයට නොතිබිණි — එහෙත් ඇය සතු වූයේ ගිටාර් සංගීත ඛණ්ඩ සමඟ ස්වභාවිකව සුසංයෝග වන, පැහැදිලි, සරල මෙන්ම සමීප මයික්රෆෝන භාවිතයකට උචිත හඬ පරාසයකි. සැබවින්ම එහි වැදගත්කම වූයේ ද එයයි. 1969 වන විට සිංහල පොප් සංගීතයේ මූලික තර්කය වූයේ ගීතයක් පටිගත කිරීමට තරම් වටිනා එකක් වීමට නම් එය මහා ශාස්ත්රීය ප්රසංගයක ස්වරූපයක් ගත යුතු නොවන බවයි; විජේවර්ධනයන්ගේ ගිටාර් ස්වර රටා (chords) මතින් ගලා ගිය පාසල් ගායන කණ්ඩායමක සිසුවියකගේ හඬ, ඕනෑම ප්රකාශනයකට වඩා ප්රබල ලෙස එම තර්කය සනාථ කළේය. පසුව 1973 දී, මූන්ස්ටෝන්ස් බිඳී යාමෙන් පසු ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන ආරම්භ කළ ගෝල්ඩන් චයිම්ස් (Golden Chimes) කණ්ඩායම සමඟ එක්ව ලෝටස් (Lotus) ලේබලය යටතේ ඈ 'මතකය ඇසුරින්' සහ 'හා හා හෝරේ' ගීත පටිගත කළාය. සූරිය චරිතාපදානයේ දැක්වෙන්නේ විජේවර්ධනයන් 'මතකය ඇසුරින්' ගීතය රචනා කළේ ඉන්ද්රානිගේ මවගේ වියෝව සිහිපත් කරමින් බවයි.
සූරිය ආයතනය ඇයත්, විජේවර්ධනයන් සහ මාලේවනත් 'මුල් සිංහල පොප් ත්රිත්වය' (the original Sinhala pop trio) ලෙස නම් කළ අතර, ඔවුන් තිදෙනා එක්ව 1980 දශකයේ අගභාගය දක්වාම බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාවේ (BMICH) මෙන්ම විදේශයන්හි ද ප්රසංග පවත්වමින් සංචාරය කළහ.
ත්රී සිස්ටර්ස්
1969 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇය, 1965 සිට පසුබිම් ගායනයේ නිරත වූ තම වැඩිමහල් සොහොයුරිය මල්ලිකා සහ බාල සොහොයුරිය ඉරංගනී සමඟ එක්ව ගායන කණ්ඩායමක් පිහිටුවා ගත්තාය. 'ද ත්රී සිස්ටර්ස්' (The Three Sisters) නමින් සූරිය ලේබලයට එක් වූ ඔවුහු, 1980 දී මල්ලිකාගේ අභාවය සිදු වන තෙක් දශකයක් පුරා ප්රසංග වේදිකාවේ අතිශය කාර්යබහුල වූහ. ඉරංගනී ගායනයෙන් ඉවත් වීමට පෙර, ඉරංගනී සහ ඉන්ද්රානි යුගලයක් ලෙස කලක් ගායනයේ යෙදුණාහ. අනතුරුව 2000 දෙසැම්බර් මසදී පවුලේ සාමාජිකයෝ එම ගීතාවලිය යළි වේදිකාවට රැගෙන ආහ; එහිදී ඉන්ද්රානි සහ ඉරංගනී සමඟ තෙවන හඬ මුසු කරමින් මල්ලිකාගේ දියණිය හිරණ්යා 'ත්රී සිස්ටර්ස්' ගීත යළි ගායනා කළාය.
පසුබිම් ගායනය සහ බයිලා
1970 දශකය පුරා ඇය සිනමා පසුබිම් ගායනයෙහි නිරත වූවාය. ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධනයන්ගේ සංගීත නිර්මාණයක් වූ 'වසන්තයේ මල් කැකුළයි' ගීතය ඇතුළත් සිකුරුලියා, 'ගිනි සිළුවකි' ගීතය ඇතුළත් පොඩි මල්ලි, 'ඉරට අකීකරු' ගීතය ඇතුළත් දිනුම් කණුව, අංජලී ගුණතිලක සමඟ 'කොඩි ගහ යට' ගීතය ගැයූ ලස්සන කෙල්ල, සහ වික්ටර් රත්නායකයන් සමඟ 'පෙම් රස වෑහෙන මංගල ගීතේ' ගැයූ සදහටම ඔබ මගේ ඒ අතරින් කැපී පෙනෙන චිත්රපට කිහිපයකි.
චිත්රපට ගීතවලට අමතරව ඇය ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා සහ පෝල් ප්රනාන්දු සමඟ එක්ව සූරිය ලේබලය යටතේ යුගල බයිලා ගීත පටිගත කළ අතර, 'තිළිණේ ලෙසින්', 'සුදු අසු පිට නැගලා', 'කුමුදු මල්' සහ 'කාගෙද ගොන් වස්සා' වැනි ජනප්රිය ඒකල ගීතාවලියක් ද නිර්මාණය කරගත්තාය.
ලෝටස් ලේබලයේ කටයුතුවලදී හඳුනාගත් තැටි නිෂ්පාදක ජේම්ස් ශ්රී නිවාසන් (James Sri Nivasan) සමඟ 1979 දී ඇය විවාහ වූවාය. 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට ශ්රී ලංකාව, කැනඩාව, ඕස්ට්රේලියාව සහ ඩුබායි යන රටවල ඇනස්ලි මාලේවන විසින් සංවිධානය කරන ලද 'ස්ටාර්ස් ඔෆ් ද 70ස්' (Stars of the '70s) ප්රසංග මාලාවට එක්වෙමින් මෙන්ම, 2016 අගෝස්තු මස BMICH හි පැවති ඇනස්ලිගේ පනස් වන සංවත්සර ප්රසංගයේදී මූන්ස්ටෝන්ස් ආදි සාමාජිකයන් සමඟ වේදිකාවට එක්වෙමින් ඇය අඛණ්ඩව ගායනයේ නිරත වූවාය. සංගීත ක්ෂේත්රයට කළ දායකත්වය වෙනුවෙන් 2014 දී ඇයට සෝල් සවුන්ඩ්ස් සම්මානය (Soul Sounds Award) හිමි වූ අතර, 2015 දී ජාතික කතෝලික සාහිත්ය සංගමයෙන් සහ 2016 දී පළාත් සාහිත්ය සංගමයෙන් ද සම්මාන ලැබුවාය. 2025 දී තේජා ඉද්දමල්ගොඩ විසින් තම පැරණි සංගීත සගයා පිළිබඳ නිර්මාණය කළ රිදම් ඔෆ් ද ගිටාර්: ක්ලැරන්ස් (Rhythm of the Guitar: Clarence) චිත්රපටයේ ඇගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලද්දේ දිනක්ෂි ප්රියසාද් විසිනි.
අනෙක් ඉන්ද්රාණි නොවේ
ඉන්ද්රානි නමින් යුතු ගායිකාවන් දෙදෙනෙකු නිතර එකිනෙකාට පටලවා ගැනෙන බැවින්, ඔවුන් දෙදෙනා පැහැදිලිව වෙන්කර හඳුනා ගැනීම වැදගත් වේ. මෙහි සඳහන් ඉන්ද්රානි — හෙවත් ඉන්ද්රානි පෙරේරා — යනු 1950 ගණන්වල උපත ලද, ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන සහ ඇනස්ලි මාලේවනගේ සමකාලීනයකු වන, 'දිල්හානී' ගීතයෙන් ප්රකට වූ කණ්ඩායම් යුගයේ සහ සිනමා පසුබිම් ගායිකාවයි; ඇය තවමත් ගායනයේ නිරත වන්නීය.
අනෙක් තැනැත්තිය වන්නේ ඇයට වඩා පරම්පරාවකින් ජ්යෙෂ්ඨ වූ, 1956 දී රේඛාව චිත්රපටයට ගායනයෙන් එක් වූ, සිය සැමියා වූ සිසිර සේනාරත්න සමඟ එක්ව නූතන සිංහල ළමා ගීත සම්ප්රදාය පාහේ නිර්මාණය කළ ඉන්ද්රාණි විජේබණ්ඩාර (1935–2019) මහත්මියයි. සිංහල පුවත්පත් සාමාන්යයෙන් ඇයව හැඳින්වූයේ ඇගේ විවාහක නාමය වූ ඉන්ද්රාණි සේනාරත්න යනුවෙනි. ඇය පිළිබඳ වෙනම ලිපියක් මෙහි ඇතුළත්ය. අන්තර්ජාල ගීත දත්තගබඩාවල මුල් නමේ විවිධ අක්ෂර වින්යාසයන් කිහිපයක් යටතේ මේ දෙදෙනාගේම ගීත එක ළඟ ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, ඔවුන් දෙදෙනා වෙනස් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු බව එම ලැයිස්තුගත කිරීම්වලින් පාඨකයාට පැහැදිලි වන්නේ නැත. ඔවුන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමේ සරලම මිනුම්දණ්ඩ වන්නේ යුගයයි: යම් ගීතයක් 1950 දශකයේ චිත්රපටයකින් හෝ ගුවන්විදුලි ළමා වැඩසටහනකින් පැමිණෙන්නේ නම් එය විජේබණ්ඩාර මහත්මියට අයත් වන අතර, විදුලි ගිටාර් වාදනයක් අඩංගු වන්නේ නම් එය පෙරේරා මහත්මියට අයත් වේ.