කොලොන්නාවේ පිහිටි ඒ නිවස පුරා නොයෙක් වාද්ය භාණ්ඩ විසිරී තිබිණි — හාර්මෝනියම, තබ්ලාව, ඩොල්කිය, මැන්ඩලීනය සහ සිතාරය ඒ අතර විය. එහෙත් පවුලේ බාලම පිරිමි දරුවාට ඒ කිසිවක් ඇල්ලීමට හෝ අවසර නොතිබිණි. ඔහුගේ පියා වූ ඩී. ඩී. විල්බට් ද වාදනය කළේය; වැඩිමහල් සොහොයුරෝ ද වාදනය කළහ. ටවර් හෝල් ශිල්පීහු ප්රසංගවලට පෙර පෙරහුරු පැවැත්වීමට මේ නිවස භාවිත කළ බැවින්, ඇතැම් සැඳෑවල ආලින්දයේ තිබූ ගෘහභාණ්ඩවලට වඩා එහි සංගීතඥයන් පිරී සිටියහ. මේ කුඩා දරුවා නිවසේ කිසිවකු නැති වන තෙක් මඟ බලා හිඳ තනිවම ඒවා වාදනය කිරීමට පුරුදු පුහුණු විය.
ඩී. ඩී. ගුණසේනයන්ගේ සංගීත චාරිකාවේ ආරම්භය සනිටුහන් වූයේ එලෙසිනි. වසර හැත්තෑවකට අධික සිංහල පටිගත කළ සංගීත ඉතිහාසය දෙස බලන කල, ඔහු පිළිබඳව කිසිවකු හෝ ලියා තබා ඇති එකම කතාන්තරය වන්නේ ද බොහෝ දුරට මෙය පමණි.
පෙරහුරුවල හාර්මෝනියම
1947 වසරේ උපන් හෙතෙම, කොලොන්නාව මහා විද්යාලයෙන් සහ අනතුරුව මරදානේ ශ්රී සංඝරාජ මහා විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලැබීය. ඔහුගේ තත්ත්වයේ සිටින ප්රවීණ සංගීතඥයකුට බෙහෙවින් අසාමාන්ය පරිද්දෙන්, පාසලෙන් ඔහු ලැබූ සංගීත අධ්යාපනයක් නොතිබූ තරම්ය. ඔහුට ඒ වෙනුවට හිමි වූයේ තම නිවසේ සාලය මැදින් නොනැවතී ගලා ගිය පෙරහුරුවල ජීවමය අත්දැකීමයි.
ඔහුට මඟ පෑදුණේ හාර්මෝනියමෙනි. දක්ෂ වාදකයකු නොපැමිණි අවස්ථාවලදී මේ යොවුන් වියේ පසුවූ ගැටවරයා ඒ වෙනුවට වාදනයට එක් විය. 1960 දශකයේ මුල් භාගයේ පැවති එම පෙරහුරුවලදී ඔහු වාදනයෙන් සහාය වූ ගායක ගායිකාවන්ගේ නාමාවලිය, ටවර් හෝල් සහ ග්රැමෆෝන් යුගයේ දැවැන්තයන්ගේ නාමලේඛනයක් බඳුය: මොහිදීන් බෙග්, ධර්මදාස වල්පොල, ලතා වල්පොල, එඩී ජයමාන්න, සුජාතා පෙරේරා, එච්. ආර්. ජෝතිපාල, රූපසිංහ මාස්ටර් සහ විවියන් බොරලැස්ස ඒ අතර වූහ. පසුව හෙතෙම එල්. කේ. ජේ. වික්රමසිංහයන් යටතේ නිසි ලෙස වයලීන වාදනය හදාරන්නට පටන් ගත් අතර, ඩග්ලස් ප්රනාන්දු යටතේ බටහිර සංගීතය ද හැදෑරීය. ඔහු ලක්නව්හි භාත්ඛණ්ඩේ සංගීත විශ්වවිද්යාලයෙන් සංගීත ඩිප්ලෝමාවක් ද හිමි කරගත්තේය.
1971
ඔහුගේ දිවිය වෙනස් කළ වසර වූයේ 1971 වසරයි; එමෙන්ම එය සිදු වූයේ දෙයාකාරයකිනි.
ඔහු අනියම් වයලීන වාදකයකු ලෙස ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ (SLBC) වාද්ය වෘන්දයට එක් කරගනු ලැබීය. බොහෝ වෘත්තීය පසුබිම් වාද්ය ශිල්පීන් සංස්ථාවට ඇතුළු වූයේ ස්ථිර තනතුරකට පහළින් පිහිටි එම මට්ටමෙනි. එතැනින් ඔබ්බට, මොහොමඩ් සාලි සහ ෂෙල්ටන් ප්රේමරත්න ඇතුළු සංගීත අධ්යක්ෂවරුන් යටතේ පැවති සරල ගී පරීක්ෂණ සැසිවාර සඳහා ඔහු සම්බන්ධ විය. වයලීන වාදකයකුට ක්ෂේත්රයේ සියලු දෙනා මුණගැසුණු ප්රධාන දොරටුව වූයේ එයයි: එම්. කේ. රොක්සාමි, සෝමදාස ඇල්විටිගල, පී. එල්. ඒ. සෝමපාල, ප්රේමසිරි කේමදාස සහ ආර්. ඒ. චන්ද්රසේන ආදී ප්රවීණයන් හමුවීමට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණේ එයිනි.
එම වසරේදීම කේමදාසයන් ඔහුගෙන් ගීතයක් ගායනා කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ඒ ගීතය වූයේ කේමදාසයන්ගේ ප්රබුද්ධ ගී වෙනුවෙන් පටිගත කෙරුණු, සමන් චන්ද්රනාථ වීරසිංහයන් පද රචනා කළ සොඳුර මට සමුදෙන්න නම් සුප්රකට ගීතයයි. පසුකාලීනව වෙනත් ගායකයන් විසින් ද එය පටිගත කරනු ලැබූ අතර අදටත් එය ගුවන්විදුලියෙන් නිතර ඇසේ. වාද්ය ශිල්පියකු ලෙස බොහෝ දෙනාගේ මතකයේ රැඳුණු මිනිසෙකුගේ අතිශය චිරස්ථායී නිර්මාණාත්මක දායකත්වයන්ගෙන් එකක් ගායන හඬක් වීම දෛවෝපගත කරුණකි.
ඔබ අසා ඇති, නම නොදන්නා වයලීනය
ඔහුගේ වාදනය ලබාගත් සංගීත අධ්යක්ෂවරුන්ගේ නාමාවලිය යනු ඔහුගේ සමස්ත වෘත්තීය ජීවිතයේ හරය වන අතර, එය සාරාංශයක් ලෙස සිංහල ගීතයේ මුළුමහත් නූතන යුගයම ආවරණය කරයි: ෂෙල්ටන් ප්රේමරත්න, මොහොමඩ් සාලි, පී. එල්. ඒ. සෝමපාල, ලයනල් අල්ගම, සනත් නන්දසිරි, සරත් දසනායක, ස්ටැන්ලි පීරිස්, ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, සිසිර සේනාරත්න, ඩබ්ලිව්. බී. මකුලොළුව, වික්ටර් රත්නායක සහ රෝහණ වීරසිංහ ආදීහු ඒ අතර වෙති. විශිෂ්ට සරල ගී, චිත්රපට පසුබිම් ගීත, ගිටාර් කණ්ඩායම් පොප් සංගීතය මෙන්ම ජන සංගීත පුනර්ජීවන පර්යේෂණ පටිගත කිරීම් පවා ගලා ගියේ අතලොස්සක් වූ එකම පසුබිම් වාද්ය ශිල්පීන් පිරිසක් හරහා ය; ඔහු ද ඒ අතුරින් ප්රමුඛයෙක් විය.
හෙතෙම අමරදේවයන්ගේ ප්රසංග චාරිකාවල නිත්ය වයලීන වාදකයා ද විය. එංගලන්තය, ඉතාලිය, ප්රංශය, නෝර්වේ, ඩෙන්මාර්කය, කැනඩාව, නවසීලන්තය, ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, මැලේසියාව, මාලදිවයින, මැදපෙරදිග ගල්ෆ් කලාපය සහ ඕස්ට්රේලියාව ආදී රටවල් ගණනාවක සංචාරය කිරීමට එම භූමිකාව හරහා ඔහුට අවස්ථාව ලැබිණි. 1980 දී ලක්නව්හිදී ද, 1985 දී සුජාතා අත්තනායක සමඟ නාග්පූර්හිදී ද රූපවාහිනී වැඩසටහන්වලට එක් වූ ඔහු, 1990 දී අමරදේව, විජයරත්න රණතුංග සහ රෝහණ වීරසිංහ සමඟ තවත් රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවකට දායක විය.
තම නමින්ම 1999 දී සුහානි රාත් (Suhani Raat) නමින් හින්දි ගීත ප්රසංගයක් ද, 2000 දී නිර්මාණි නමින් ඒකපුද්ගල වයලීන ප්රසංගයක් ද ඔහු විසින් සංවිධානය කරන ලදී. කොළඹ ටවර් හෝල්, ජෝන් ද සිල්වා සමරු රඟහල සහ ආනන්ද විද්යාලයීය ශ්රවණාගාරයේ වේදිකාගත වූ එම ප්රසංගය පසුව සිඩ්නි සහ මෙල්බර්න් නුවරවල ද පැවැත්විණි. 2000 දශකයේදී සංගීත අධ්යක්ෂණයට පිවිසි හෙතෙම රූ රේ සහ අකුණු පහර යන චිත්රපටවලට සංගීතය නිර්මාණය කළ අතර ටෙලිනාට්ය සඳහා ද සංගීතය සැපයීය. අරුංගල් ටෙලිනාට්යය වෙනුවෙන් ඔහු නිර්මාණය කළ ගීතයක් 2009 දී OCIC සම්මානයෙන් සහ සුමති සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ අතර, සංගීත ක්ෂේත්රයට කළ සේවය උදෙසා 2010 දී ඔහුට රාජ්ය සම්මානයක් ද හිමි විය.
ලේඛනගත නොවූ දෑ
අනෙක් සියල්ලම පාහේය.
ඩී. ඩී. ගුණසේනයන් වෙනුවෙන් ඉංග්රීසි හෝ සිංහල විකිපීඩියා ලිපියක් නොමැත. ඔහුගේ නමින් ගීතාවලියක් (discography), සම්මුඛ සාකච්ඡා ලේඛනාගාරයක් හෝ ඔහුගේ නම ඇතුළත් වූ සිනමා නාමාවලියක් (filmography) සොයාගන්නට නැත — සිංහල තැටි කවරවල පසුබිම් වාදකයන්ගේ නම් සඳහන් නොවීම මෙහි ඇති මූලිකම ගැටලුවයි. ශ්රී ලාංකේය ගී පද දත්ත ගබඩාවල ඔහුගේ නමින් සටහන්ව ඇත්තේ එකම එක ගීතයක් පමණි: ඒ 1971 දී කේමදාසයන් සමඟ කළ පටිගත කිරීමයි.
මෙම ලිපිය ගොඩනංවා ඇත්තේ 2020 වසරේදී සන්ඩේ ටයිම්ස් (Sunday Times) පුවත්පතේ පළ වූ, බ්රිස්බේන් නුවර සිටි ලේඛකයකු විසින් ලියන ලද තනි පුවත්පත් විශේෂාංගයක් ඇසුරෙනි. එය ගෞරවණීය, ප්රශංසාත්මක මෙන්ම ලිහිල් ලෙස සංස්කරණය වූවකි; ඔහු ගුවන්විදුලි වාද්ය වෘන්දයට එක්වීම 1971 ලෙසත්, ඔහුගේ පළමු පෙරහුරු කාමර අත්දැකීම් 1960 දශකයේ මුල් භාගය ලෙසත් එහි දක්වා ඇති අතර, සංගීතඥයන් කිහිප දෙනෙකුගේ නම් සුපුරුදු අක්ෂර වින්යාසයට නොගැළපෙන අයුරින් මුද්රණය කර තිබේ. වෙනත් කිසිදු මූලාශ්රයක් නොමැති හෙයින්, එහි සඳහන් කිසිදු කරුණක් වෙනත් මූලාශ්රයකින් ප්රතික්ෂේප වී ද නැත.
එය වසං කරනවාට වඩා එලෙසින්ම ප්රකාශ කිරීම වටී. ඔබ 1970 දශකයේ සිට මෙපිට සිංහල ගීතයට සවන් දී ඇත්නම්, ඔබ මේ වයලීන නාදය නොයෙක් වර අසා තිබේ. එහෙත් ඔබ එය අසා ඇත්තේ කුමන නිශ්චිත ගීත පටිගත කිරීමකද යන්න ලිඛිත ලේඛනයක් මඟින් තහවුරු කරගැනීමට අද වන විට කිසිදු හැකියාවක් නැත.